دموکراسی زیست محیطی در رویه دادگاه اروپایی حقوق بشر ( با تاکید بر مهفوم حقوق بشر محیط زیست )

نویسندگان

1 استادیارگروه حقوق عمومی پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 مدرس دانشگاه غیر انتفاعی صدرا و آزاد ملارد

doi
10.22034/jlr.2021.185213.1705
چکیده

حق بر محیط زیست سالم، به عنوان حقوق مندرج در نسل سوم حقوق بشر مورد شناسایی قرار گرفته است و از جمله حق‌های مترقی و پیشرفته‌ای است که با نگاه آینده محور، به دنبال حفظ محیط زیست برای نسل‌های کنونی و آینده است. حق بر محیط زیست سالم، موضوع چندین سند و معاهده بین‌المللی بوده و به همین دلیل تعهدات دولت‌ها را در حفاظت از آن به همراه دارد. با این حال، تمامی حق‌های بشری، زمانی به کارایی می‌رسند که در رویه قضایی نیز مورد احترام قرار گیرند. بر همین اساس، این پژوهش درصدد است تا با روش توصیفی-تحلیلی ، حمایت قضایی از حق بر محیط زیست سالم را در رویه دادگاه دادگاه اروپایی بررسی کند. بر اساس یافته‌های این پژوهش، دادگاه اروپایی حقوق بشر به عنوان دادگاهی منطقه‌ای بر اساس سند موسس یعنی معاهده اروپایی حقوق بشر خود را ملزم به رسیدگی و صدور رأی در موارد نقض حقوق بشر از جمله حق بر محیط زیست سالم می‌داند. از سوی دیگر، مفهوم دموکراسی زیست محیطی در رویه دادگاه به رسمیت شناخته شده است و این دادگاه در آرایی چند به این مفهوم توجه کرده است. اگرچه حق بر محیط زیست سالم صراحتا در متن معاهده اروپایی، مورد اشاره قرار نگرفته است اما رویکرد دادگاه اروپایی نشان می‌دهد، این دادگاه از طرق مواد دیگر مانند تفسیر پویا از معاهده به حمایت از حق بر محیط زیست سالم می‌پردازد. این مقاله به دنبال بررسی رویه دادگاه اروپایی حقوق بشر در زمینه حمایت از حق بر محیط زیست سالم است.