پزشکی شدن جرم و انحراف ؛ درآمدی بر تحلیل گفتمان انتقادی رویکرد بالینی به مسئله بزه‌کاری

نویسندگان

1 گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی،تهران،ایران

2 گروه حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده حقوق ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران ، ایران

doi
10.22034/jlr.2018.113866.1092
چکیده

چکیده : رویکرد بالینی به جرم، مجرم، بزه‌دیده و عدالت کیفری به عنوان یک مدل سیاست جنایی نزد اغلب جرم‌شناسان جایگاه بی‌بدیل و خدشه ناپذیری دارد. در ادبیات جرم‌شناختی گذشته و امروز، رویکرد بالینی مترادف با مفاهیم و موازین حقوق بشری همچون پیشگیری از تکرار جرم و کژروی‌های اجتماعی، رعایت کرامت انسانی بز‌ه کاران، حمایت از حقوق بزه‌دیدگان، بازپروری محکومان کیفری، دادرسی عادلانه، کارکرد اصلاحی کیفر و هم سویی منافع بز‌‌ه کار با مصالح حمایتی از جامعه بازشناخته شده است. این مقاله ضمن به چالش کشیدن رویکرد بالینی در حوزه بزه‌ کاری از طریق بازتعریف آن با استفاده از مفهوم پزشکی شدن ، می‌کوشد نشان دهد فرآیند پزشکی‌شدن جرم و انحراف کجا و چه زمانی، توسط چه کسانی ، با چه طریقی و قواعدی و با چه طرح ادعاهایی انجام شده یا می‌شود و این فرآیند چه نتایج یا بازدهی را برای حرفه پزشکی، بزه کاران، بزه‌دیدگان، جرم شناسان، سیاست‌گذاران جنایی، دولت‌ها و مردم که جملگی کارگزاران آن می‌باشند، به ارمغان آورده یا خواهد آورد. نتیجه‌ی فرآیند پزشکی‌سازی ، قدرت اداره عرصه‌ی جرم‌شناسی و سیاست جنایی به نفع گروه ادعاساز است. پاداشی که تا به امروز نصیب حرفه پزشکی شده است.