غازی‌گری نیروی دریایی در تمدن اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ایران

2 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشیار، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/hsow.2025.2019349.1524
چکیده

مفهوم غزا و جهاد از نظر مسلمانان جنگ در راه خدا در صحرا و بیابان بود. جهاد و غزا در دریا با گسترش فتوحات پیش آمد که سخت‏تر از خشکی بود. حکمرانان جهت ترغیب جهاد در دریا متوسل به احادیث و روایاتی شدند که می‌توانست آستانه تحمل و شجاعت مسلمانان را برای رویارویی با خطرات حوادث در دریا  بالا ببرد؛ در کنار این موضوع به منظور گسترش فتوحات دریایی ایجاد کارگاه­های دریانوردی یا راه­اندازی این کارگاه­ها بعد از فتح بنادر و نیز دیوان‌هایی برای اداره نبردهای دریایی و نظارت بر مجاهدان دریا در دولت­های اسلامی مورد توجه قرار گرفت. این پژوهش با بررسی امر غزا و جهاد در دریای مدیترانه تلاش کرده مسیر روشنی در درک اهمیت غازی‌گری و جهاد در دریا و تأثیر و نقش دولت‌های مسلمان در سواحل شرقی و جنوبی مدیترانه را بر این امر بررسی کند. دستاوردهای پژوهش حاکی از آن است که سختی نبرد در دریا،  نیاز به تسلیحات نظامی پیشرفته‌تر در دریا، تشویق شهادت در دریا و تأکید متون و روایات اسلامی در این زمینه محورهایی مورد تأکید از سوی دولت­های مسلمان همجوار با مدیترانه برای امر غازی‌گری دریایی بوده است.