تحلیل کنش‌های گفتاری آیات جهاد در سوره بقره بر اساس نظریه سرل

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889 - 14665، کردستان، ایران

doi
10.22034/hsow.2024.2040310.1567
چکیده

تحلیل کنش‌های گفتاری آیات جهاد در سوره بقره بر اساس نظریه سرل می‌تواند دستاوردها و دیدگاه‌های نوینی را به ارمغان آورد این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا و بر اساس نظریه سرل به بررسی آیات جهاد در سوره بقره پرداخته و در صدد پاسخ به این پرسش است که در آیات جهاد سوره بقره، بیشتر از کنش‌های دستور و تهدید استفاده شده است یا کنش‌های توصیف و توضیح؟ آیا این کنش‌ها در طول زمان و در شرایط مختلف تغییر کرده‌اند؟ این آیات، در برگیرنده پیام‌ها و آموزه‌های مهمی در خصوص نبرد و دفاع در راه خدا هستند. تحلیل آیات جهاد با استفاده از نظریه کنش‌های گفتاری، نشان می‌دهد که این آیات، مجموعه‌ای از کنش‌های گفتاری را شامل می‌شوند که هر کدام کارکرد و هدف خاصی را دنبال می‌کنند. برخی از این کنش‌ها، به صدور اوامر و دستورات الهی در خصوص جهاد پرداخته و دسته‌ای دیگر، به توجیه و تبیین ضرورت و مشروعیت جهاد در شرایط مختلف اختصاص دارند. گروهی از این کنش‌ها نیز به تشویق و ترغیب مؤمنان به شرکت در جهاد و وعده پاداش الهی به آ‌‌ن‌ها می‌پردازند. در نهایت، پژوهش حاضر نشان می‌دهد که می‌توان از اسلوب‌های زبانی موجود در آیات قرآن، معنای دیگری استنباط کرد.