فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بیان مسئله: یکی از مفاهیمی که از گذشته‌های دور تا اکنون ذهن اندیشمندان حوزه‌های مختلف علوم انسانی را به خود مشغول کرده است، معنا و هدف زندگی و راه‌های دستیابی به آن است. عارفان مسلمان ازجملة این اندیشمندان هستند که اگرچه به‌صورت مستقیم به بحث دربارة معنای زندگی و مؤلفه‌های آن نپرداخته‌اند، با بررسی سخنان و اندیشه‌های آنان به‌‌روشنی مشخص می‌شود که یکی از دغدغه‌های اصلی آنها، تبیین معنا و هدف زندگی و راه‌های رسیدن به آن است.روش: این مقاله با بهره‌گیری از نظریة معنادرمانی ویکتور فرانکل، به بررسی معنای زندگی و راه‌های دستیابی به آن از منظر رابعۀ عدویه، برجسته‌ترین عارف زن در تاریخ اسلام، می‌پردازد و درپی یافتن پاسخی برای درک معنای زندگی و مؤلفه‌های زمینه‌ساز معنا در اندیشه و باور این عارف بزرگ است.نتایج و یافته‌ها: براساس یافته‌های این پژوهش، رابعه نگاهی خاص به زندگی، معنا و هدف آن دارد و درپی دستیابی به معنای غایی است که از نظر او وصال به حق است. او برای رسیدن به این مقصود، اعمالی را انجام می‌دهد که با نظر فرانکل و ارزش‌های مطرح‌شدة او هماهنگی و تناسب دارد؛ تحمل رنج‌ها و سختی‌هایی که از دوران کودکی برایش اتفاق می‌افتد، محبت و عشق به خداوند، نگاه متفاوت به رابطة انسان با خدا و ارائة شکلی نو از ارتباط انسان با خدا ازجملة این اعمال هستند. البته تفاوت‌هایی نیز در موضوع چیستی هدف غایی در این دو دیدگاه وجود دارد؛ برخلاف رابعه که هدف نهایی و غایی زندگی را تقرب الهی و وصال خداوند می‌داند، فرانکل داشتن هدف در زندگی را برای بهتر زیستن در این دنیا و رهایی از اضطراب و پوچی توصیه می‌کند.