بررسی تحلیلی سیمای پیامبران و امامان(ع) در شعر غنایی دوره سامانی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
3 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
ادبیات دوران حکومت سامانی(287-385ه.ق) نخستین جلوههای ادب پارسی را در بردارد. یکی از مهمترین ویژگیهای سبکی شعر غنایی این دوره، یادآوری از نام شخصیتهای دینی در انواع شعرهاست. ثبت این تلمیحها و منقبتهای دینی و تحلیل تأثیر زمینههای سبکی و سیاسی در نوع استفاده شاعران از آنها، مسألهای است که تا کنون بطور کامل به آن توجه نشده است. در کتابهای سبکشناسی و تاثیر قرآن و حدیث نیز به سبب اعتماد به فهرست اعلام دیوانها که غالباً ناقص یا دچار اشتباه بودهاند و همچنین عدم بررسی تمام ابیات مانده از این دوره، نتایجی ارائه شده که چندان کامل یا صحیح نیست. در این مقاله سعی شده با بررسی تمام ابیات غنایی بازمانده از این دوره؛ یعنی 3775 بیت، از شاعرانی که تمام و یا قسمت اعظم شاعری خود را در دوران حکومت سامانی گذراندهاند، میزان و چگونگی حضور مفاهیم مربوط به شخصیتهای دینی در شعر این دوره بررسی و توجه بیشتر به شخصیتهای سامی در شعر غنایی،برخلاف شعر حماسی،تحلیل شود و در پایان به نقش هریک از این مفاهیم در تحوّل و رونق انواع غنایی چون مدح، تغزّل، وصف و... اشاره شود.
