سنگ‏‌شناسی و زمین‏‌شیمی تودة گرانیتوییدی آرود، شمال علم‏‌کوه، باختر البرز مرکزی

نویسندگان

1 M.Sc., Department of Petrology, Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

2 Associate Professor, Department of Petrology, Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

3 Associate Professor, Department of Petrology, Faculty of Basic Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

4 Professor3national cheng-kung university Taiwan

doi
10.22108/ijp.2024.141344.1331
چکیده

تودة گرانیتوییدی آرود، در شمال علم‌کوه و باختر البرز مرکزی واقع شده است. بر پایة ویژگی‌های صحرایی، سنگ‏‌نگاری و زمین‏‌شیمیایی، این توده به سه واحد گرانیت، کوارتزمونزونیت و سینیت دسته‌بندی می‌شود. آلکالی‏‌فلدسپار، پلاژیوکلاز، کوارتز، کانی‌های مافیک شامل بیوتیت و آمفیبول از کانی‌های اصلی سازندة این سنگ‌ها هستند که فراوانی آنها در سنگ‌های یادشده متفاوت است. زیرکن، اسفن و مسکوویت از کانی‌های فرعی این سنگ‌ها هستند. بافت این سنگ‌ها بیشتر گرانولار ناهمسان دانه و بافت‌هایی مانند همرشدی‌های گوناگون (بیشتر گرانوفیریک و گرافیک)، پویی‌کیلیتیک، اکسولوشن، متاسوماتیک و غربالی در بخش سینیتی، فابریک میلونیتی دیده می‌شود. این سنگ‌ها سرشت متاآلومین تا پرآلومین و منیزین دارند و غنی‏‌شدگی از عنصرهای LREE و LILE و تهی‌شدگی نسبی از عنصرهای HREE و HFSE با یک شیب کمابیش تند، غنی‏‌شدگی بیشتر از عنصرهای Pb، K، La، Rb و Th و تهی‌شدگی نسبی از عنصرهای Ti، P و Y نشان می‌دهند. از دیدگاه زمین‌ساختی یک محیط کمان ماگمایی را با ساز و کار کششی بالای پهنة فرورانش و بیشتر پس از برخورد نشان می‌دهند که با فرایند دلامیناسیون و ذوبِ ‌بخشِ مافیک زیرینِ پوستة قاره‌ای همخوانی دارد و می‌توان پیدایش مذاب‌های آداکیتی نوع قاره‌ای (C-type adakite) در منطقة آرود به این الگو نسبت داد.