سنگ‌شناسی و شیمی‌کانی تودة گرانیتوییدی هامانه باختر یزد (پهنة ایران مرکزی)

نویسندگان

1 Assistant Professor, Department of Geology, Payame Noor University, Tehran, Iran

2 Assistant Professor, Department of Geology, Payame Noor University, Tehran, Iran

doi
10.22108/ijp.2024.140679.1321
چکیده

تودة آذرین درونی هامانه در 45 کیلومتری باختر یزد و در پهنة زمین‌ساختی ایران مرکزی جای دارد. این توده با سرشت مونزوگرانیت شامل مجموعه کانی‌های اصلی کوارتز، ارتوکلاز، پلاژیوکلاز، آمفیبول و بیوتیت است و بافت‌های گرانولار دانه‌ متوسط تا دانه‌ریز، گرانوفیری، پورفیری، راپاکیوی و میرمیکیتی نشان می‌دهد. شیمی کانی آمفیبول گویای پیدایش منیزیوهورنبلند و اکتینولیت در ژرفای 78/2 تا 37/4 کیلومتری سطح زمین در فشار 81/0تا 32/2 کیلوبار و دمای ºC 896-803 است. همچنین، پلاژیوکلازهای نوع الیگوکلاز و آندزین در دمای 700 تا 800 درجة سانتیگراد پدید آمده‌اند و منیزیوبیوتیت‌ها در دمای 650 تا 730 درجة سانتیگراد تبلور یافته‌اند. گاه بیوتیت‌ها و آمفیبول‌ها در دمای 433-466 درجة سانتیگراد به کلریت‌های نوع پیکنو‌کلریت دگرسان شده‌اند. ویژگی‌های شیمیایی کانی‌های سازندة تودة مونزوگرانیتی هامانه نشان‌دهندة پیدایش این کانی‌ها از ماگمای کالک‌آلکالن با خاستگاه گوشته‌ای در پهنة فرورانش حاشیه فعال قاره‌ای هستند که هنگام صعود دچار جدایش بلورین ماگمایی و آلایش پوسته‌ای شده ‌است.