شیمی تورمالین دایکهای فلسیک کمپلکس دگرگونی دهسلم بلوک لوت
نویسندگان
1 Instructor, Department of Geology, Faculty of Science, Velayat University, Iranshahr, Iran.
2 M.Sc., Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
3 Ph.D. Student, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran,
4 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran
doi
10.22108/ijp.2022.133545.1276چکیده
کمپلکس دگرگونی دهسلم با مجموعهای متنوع از سنگهای دگرگونی و تا اندازهای ماگمایی در حاشیة خاوری بلوک لوت رخنمون دارد. گمان میرود این کمپلکس از قدیمیترین مجموعههای سنگی لوت باشد که پذیرای چندین رویداد زمینساختی بوده است. پیچیدگیهای ساختاری و سنگشناسی این کمپلکس بهگونهای نیست که بتوان تنها با بررسی شواهد بافتی و عنصرهای دگرریختی آن، تاریخچه تحولات دگرگونی- ماگمایی همگام با زمینساخت منطقه را بازسازی کرد. یکی از این رویدادها نفوذ گروهی از دایکهای فلسیک با راستای متوسط شمالخاوری- جنوبباختری در منطقه بوده است. بررسیهای میکروسکوپی این دایکها گویایِ وجود کانیهای کوارتز، پتاسیمفلدسپار، پلاژیوکلاز، تورمالین و مسکوویت است. تجزیههای شیمیایی بهشیوة ریزکاو الکترونی نشان میدهند تورمالینهایِ این دایکها در گروه تورمالینهای قلیایی قرار میگیرند و از دیدگاه ترکیبی، از انواع غنی از Fe و از نوع شورلیت هستند. مقدار بالای نسبت Fe/(Fe + Mg) و همچنین، نبود منطقهبندی شیمیایی نشان میدهند تورمالینهای یادشده احتمالاً خاستگاه ماگمایی دارند. از دیدگاه خاستگاه تورمالین، این دایکها که در گسترة ترکیبی گرانیتهای فقیر از Li بهشمار میروند و پیدایش آنها پیامد رویداد ماگمایی تأخیری همزمان با زمینساخت کششی بوده است. ازآنجاییکه این دایکها تورق اصلی سنگهای دگرگونی منطقه را قطع کردهاند پیدایش آنها پس از رویداد عمومی میگماتیتیشدن و احتمالاً همزمان با بالاآمدن کمپلکس دگرگونی دهسلم رخ داده است.
