سنسنجی U-Pb زیرکن، زمینشیمی و زمینشناسی گرانیتوییدهای نیمهژرف شترسنگ، جنوب قوچان (شمالخاوری ایران)
نویسندگان
1 Professor, Institute of Geology and Geophysics, Chinese Academy of Sciences, Beijing, China,
2 M.Sc., Department of Geology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran,
3 Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Bojnord Kosar University, Bojnord, Iran,
4 Assistant Professor, Department of Geology, Payame Noor University, Tehran, Iran,
5 Assistant Professor, Department of geology, Lorestan University, Khorramabad, Iran,
6 Associate Professor, Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran,
doi
10.22108/ijp.2022.132228.1263چکیده
گرانیتوییدهای نیمهژرف شترسنگ بخشی از کمان ماگمایی شمال پهنة افیولیتی سبزوار هستند که در فاصلة 82 کیلومتری شمالخاوری سبزوار رخنمون دارند. این واحدها بهصورت دایک و استوک با بافت چیرة پورفیری در توالی رسوبی- آتشفشانی کرتاسه- ائوسن نفوذ کردهاند. گرانیتوییدهای نیمهژرف شترسنگ سرشت متاآلومین و کالکآلکالن دارند. سن دو نمونه دایک داسیتی و استوک گرانودیوریتی به روش سنسنجی U-Pb روی کانی زیرکن بهترتیب 38/52±0/22 و 35/0±56/22 میلیون سال پیش بهدست آمد. نمونههای بررسیشده در نمودارهای بهنجارشده به ترکیب گوشتة اولیه و کندریت، از عنصرهای بزرگیون لیتوفیل (LILE) و عنصرهای سبک خاکی کمیاب (LREE) غنیشدگی و نسبت به عنصرهای با میدان پایداری بالا (HFSE) و عنصرهای سنگین خاکی کمیاب (HREE) تهیشدگی نشان میدهند. نبود آنومالی Eu، نسبتهای بالای Sr/Y (5/62-4/26) و LaN/YbN (1/17-5/9) و مقدار کم K2O/Na2O (55/0-14/0) و MgO (8/2-6/0 درصدوزنی) نشاندهندة شباهت ویژگیهای زمینشیمیایی نمونههای بررسیشده با آداکیتها هستند. همچنین، ترکیب زمینشیمیاییِ گرانیتوییدهای نیمهژرف شترسنگ همانند گرانیتهای کمان آتشفشانی (VAG) در پهنة فرورانش است و احتمالاً این سنگها از اکلوژیت یا گارنت آمفیبولیتهایی خاستگاه گرفتهاند که حاصل دگرگونی سنگکرة اقیانوسی نئوتتیس سبزوار بوده و به زیر پهنة البرز فرورانده شدهاند.
