سنگنگاری و زمینشیمی تودههای آذرین نیمهژرف شمال ترود (بخش خاوری کمان ماگمایی ترود- چاهشیرین)
نویسندگان
1 استادیار گروه زمینشناسی، دانشگاه پیامنور، تهران
2 Department of Geology
doi
10.22108/ijp.2020.122318.1172چکیده
در شمال ترود و بخش خاوری کمان ماگمایی ترود- چاهشیرین، تودههای نیمهژرف ائوسن پسین- الیگوسن پیشین با ترکیب سنگشناسی آندزیت، تراکیآندزیت و داسیت در توالی آتشفشانی- آذرآواری ائوسن نفوذ کردهاند. این تودهها بافت میکرولیتیپورفیری و هیالومیکرولیتیپورفیری دارند و پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت، کوارتز و مگنتیت از کانیهای اصلی سازندة آنها هستند. پلاژیوکلاز با ماکل تکراری و منطقهبندی نوسانی، فراوانترین کانی است که گاه بافت غربالی و حاشیههای انحلالی و خوردگی دارد. درشتبلورهای بیوتیت و آمفیبول، شکلدار تا نیمهشکلدار هستند و حاشیة اپاسیته دارند. بیشتر کوارتزهای درشتبلور سنگ خلیجخوردگی نشان میدهند. شواهد میکروسکوپی مانند بافتهای غیرتعادلی (منطقهبندی نوسانی و بافت غربالی پلاژیوکلازها) و انحلال و خوردگی حواشی بلورها نشاندهندة فرایندهای هضم و آلایش ماگمایی تودههای نیمهژرف هستند. ویژگیهای زمینشیمیایی سنگهای بررسیشده مانند غنیشدگی از LREEs و LILEs (بهویژه Rb، K و Th)، نسبت به HREEs و HFSEs (Ti، Nb و Ta)، سرشت کالکآلکالن و موقعیت آنها در نمودارهای زمینساختی نشان میدهند این سنگها در محیط مرتبط با پهنههای فرورانش پدید آمدهاند. ویژگیهای یادشده بههمراه الگوی شدیداً جدایشیافته، نبود بیهنجاری Eu در الگوی عنصرهای کمیاب خاکی و نسبتهای بالایSr/Y و La/Yb نشان میدهد این سنگها از آداکیتهای پرسیلیس هستند. ماگمای سازندة سنگهای آداکیتی این گستره از ذوببخشی ورقة اقیانوسی فرورو در عمق پایداری گارنت پدید آمده است و بهدنبال فرایند تبلور جدایشی بههمراه آلایش ماگمایی تحول یافته است.