سنگشناسی، زمینشیمی و خاستگاه زمینساختی سنگهای آلکالن در منطقه جلالآباد زرند (استان کرمان): نشانههایی از کافتزایی پالئوتتیس در ایران مرکزی
نویسندگان
1 School of Geology, Faculty of science, University of Tehran, Tehran, Iran
2 School of Geology, Faculty of science, University of Tehran, Tehran, Iran
3 School of Geology, Faculty of science, University of Tehran, Tehran, Iran
4 Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, Shahrood, Iran
5 School of Geology, Faculty of science, University of Tehran, Tehran, Iran
doi
10.22108/ijp.2017.82006چکیده
منطقه جلالآباد در شمالباختری شهر زرند در استان کرمان جای دارد. این منطقه بخشی از جنوبخاوری بلوک پشتبادام است و با دارابودن کانسار مهم آهن، از بخشهای مهم در کمربند سنگ آهن ایران مرکزی بهشمار میرود. در سراسر این منطقه، تودههای آذرین درونی فراوان مافیک، با ترکیب دیوریت-گابرو و همارزهای بیرونی آنها، شامل دایکهای بازالتی، درون سنگهای آتشفشانی-رسوبیِ سریهای ریزو تزریق شدهاند و رویداد دگرگونی همبری در این سنگها را در پی داشتهاند. برپایه بررسیهای سنگنگاری و زمینشیمیایی و از دیدگاه ترکیبی، این سنگها دربردارندة سه دسته سنگیِ گابرو، دیوریت و بازالت هستند. بررسیهای زمینشیمیایی نشان میدهند ماگمای سازنده سنگهای بررسیشده آلکالن سدیک بوده است. برپایه ویژگیهای زمینشیمیایی (مانند: غنیشدگی از عنصرهای بزرگیون و عنصرهای خاکی نادر سبک، همراه با تهیشدگی در عنصرهای خاکی نادر سنگین)، این سنگها در نمودارهای بهنجارشده در برابر ترکیب گوشته نرمال و بازالت جزیرههای اقیانوسی، همانند مجموعه بازالتهای آلکالن پهنههای درونصفحهای یا OIB های امروزی و بازالتهای آلکالن هاوایی هستند. کاربرد نمودارهای گوناگون برای شناسایی خاستگاه زمینساختی نشاندهندة پیدایش این سنگها در پی خیزش و ذوببخشی پلوم گوشتهای در محدوده گارنت لرزولیت و در پهنه کافت درونصفحهای، هنگام بازشدگی پالئوتتیس در اردوویسین تا سیلورین است.
