سنگشناسی و زمینشیمی برخی سنگهای گرانیتوییدی و حد واسط جنوبباختری منطقه قروه (کردستان)
نویسندگان
1 Geology department, Faculty of sciences, Bu-Ali-Sina University, Hamedan
2 Geology department, Faculty of sciences, Bu-Ali-Sina University, Hamedan
3 خیابان شهید فهمیده- دانشگاه بوعلی سینا
4 Geology department, Faculty of sciences, Bu-Ali-Sina University, Hamedan,
doi
10.22108/ijp.2018.100707.1000چکیده
در جنوبباختری قروه، در شمال پهنه سنندج- سیرجان، تودههای اسیدی و حد واسط با ترکیب مونزوگرانیت، گرانودیوربت و تونالیت و دیوریت برونزد دارند. بررسیهای سنگنگاری نشان میدهند پلاژیوکلاز، آلکالیفلدسپار، کوارتز، آمفیبول، کلینوپیروکسن و بیوتیت از کانیهای اصلی سازندة سنگهای گرانیتوییدی هستند. بررسیهای کانیشناسی و زمینشیمیایی سنگهای گرانیتوییدی و حد واسط نشان میدهند این سنگها متاآلومین تا کمی پرآلومین بوده و از سری ماگمایی کالکآلکالن هستند. همچنین، سنگهای گرانیتوییدی ویژگیهای گرانیتهای نوع I را دارند. در نمونههای بررسیشده اثر تتراد لانتانید بیشتر در الگوهای REE بههنجارشده به ترکیب کندریت بهصورت اثر تتراد تیپ M و ناهنجاری نسبی منفی Eu دیده میشود. برپایه بررسیهای سنگنگاری و زمینشیمیایی، جدایش بلورهای سرشار از REE (مانند: فلدسپار، آمفیبول، آپاتیت و تیتانیت) در هنگام جدایش بلوری مذاب و سپس واکنش مذاب با سیالها در مراحل پایانی تبلور، عوامل مهم کنترلکننده اثر تتراد در این نمونهها هستند. اثر تتراد لانتانید در برابر نسبتهای K/Rb، Y/Ho، Zr/Hf، Sr/Eu و Eu/Eu* در راستای تحول گرانیتویید تغییر میکند. این سنگها از عنصرهای لیتوفیل بزرگ یون (مانند: U، Rb، K و Th) و LREE غنیشدگی و بهطور نسبی از عنصرهای Nb، Hf، Ti، Ta، Ba، Zr و P تهیشدگی نشان میدهند. غنیشدگی از عنصرهای LILE و LREE و تهیشدگی از عنصرهای HFSE در این نمونهها پیامد پیدایش آنها در پهنهای فرورانشی است