سنگزایی و زمینشیمی توالی آتشفشانی ائوسن شمالخاوری زنجان: با نگرشی بر ماگماتیسم مرز فعال قارهای در پهنه البرز-آذربایجان
نویسندگان
1 Department of Geology, Faculty of Earth sciences, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Earth sciences, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran
3 Department of Earth Sciences, Institute for Advanced Studies in Basic Sciences (IASBS), Zanjan 45137-66731, Iran
doi
10.22108/ijp.2017.101433.1006چکیده
توالی آتشفشانی ائوسن در شمالخاوری زنجان و در پهنه البرز- آذربایجان بیشتر ترکیب حد واسط دارد و بههمراه نهشتههای آذرآواری ساختهشده از توف و برش دیده میشود. برپایه بررسیهای سنگنگاری، این سنگهای آتشفشانی بیشتر دربردارندة آندزیت و تراکیآندزیت هستند. بافت بیشتر این سنگها پورفیریک و گلومروپورفیریک است. پلاژیوکلاز، پیروکسن و آمفیبول از درشتبلورهای سازندة این سنگها هستند. کلسیت، کوارتز، کلریت و اپیدوت نیز از کانیهای ثانویه هستند. برپایه ردهبندیهای زمینشیمیایی، این نمونهها در محدوده آندزیت و تراکیآندزیت جای میگیرند. همچنین، این نمونهها از عنصرهای خاکی نادر سبک (LREE) و عنصرهای لیتوفیل درشتیون (LILE) در برابر عنصرهای با میدان پایداری بالا (HFSE) غنیشدگی نشان میدهند. یافتههای سنگشناسی همراه با دادههای زمینشیمیایی عنصرهای کمیاب و خاکی نادر نشاندهنده گرایش کالکآلکالن، آلایش و هضم مواد پوستهای، جدایش بلورین و پیدایش ماگما سازندة آنها در پهنهای فرورانشی است. در کل، برای توالی آتشفشانی ائوسن منطقه زنجان، پهنه زمینساختی وابسته به کمان مرز فعال قارهای پیشنهاد میشود.
