سنگشناسی و زمینشیمی تودههای نفوذی منطقه خانچای- علیآباد (زیرپهنه طارم، خاور زنجان)
نویسندگان
1 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
2 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
3 Department of Geology, Faculty of Sciences, University of Zanjan, Zanjan, Iran
doi
10.22108/ijp.2017.82000.0چکیده
منطقه خانچای- علیآباد بخشی از کمربند ماگمایی طارم بوده و دربرگیرنده شماری تودههای نفوذی کم ژرفاست که درون سنگهای آتشفشانی- رسوبی ائوسن نفوذ کردهاند و همراهی نزدیکی با کانهزایی مس دارند. واحدهای آتشفشانی- رسوبی ائوسن دربرگیرنده تناوبی از گدازههای بازالتی، آندزیتبازالتی و آندزیت، انواع توف، ماسهسنگ توفی، ماسهسنگ، سیلتسنگ و گاه شیل هستند. بررسیهای سنگشناسی نشاندهنده ترکیب پیروکسنکوارتزمونزونیت و الیوینگابرویی برای این تودههای نفوذی است. توده پیروکسنکوارتزمونزونیت خانچای بافتهای پورفیری تا پورفیروییدی، هتروگرانولار تا سریایتی، افیتیک و سابافیتیک، با کانیهای پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، هورنبلند، کوارتز، آلکالیفلدسپار و بیوتیت دارد. توده پیروکسنکوارتزمونزونیت علیآباد بافت پورفیری تا پورفیروییدی با درشتبلورهای پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و هورنبلند در زمینه کوارتز- فلدسپاری دارد. توده الیوینگابروی خانچای بافتهای گرانولار دانهدرشت، افیتیک و سابافیتیک دارد و دربردارندة کانیهای پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن و الیوین است. بررسیهای زمینشیمیایی نشاندهنده اینست که در تودههای پیروکسنکوارتزمونزونیتی خانچای- علیآباد، SiO2 برابر 34/61- 58/59 درصد وزنی است. این سنگها سرشت کالکآلکالن پتاسیم بالا دارند و در گروه گرانیتهای نوع I متاآلومین هستند. در نمودارهای بهنجارشده عنصرهای کمیاب، الگوی این تودهها همانند است و این نکته نشاندهندة وابستگی ژنتیکی آنهاست. این نمودارها الگوی غنی از LILE، همراه با بیهنجاری منفی از عنصرهای HFSE نشان میدهند. الگوی عنصرهای خاکی کمیاب بهنجارشده در برابر ترکیب کندریت نشاندهندة الگوی کمابیش پرشیب و غنی از LREE با نسبت بالای LREE/HREE و نسبت Lan/Ybn برابر 72/3- 08/3 است. مجموعه اطلاعات بهدستآمده از بررسیهای صحرایی، سنگشناختی، زمینشیمی و نمودارهای شناسایی پهنههای زمینساختی نشان میدهند تودههای نفوذی منطقه خانچای- علیآباد در ارتباط با گوشتهای سنگکرهای و غنیشده مرتبط با پهنه فرورانش بوده و در پهنه زمینساختی پسابرخوردی پدید آمدهاند.
