ارزیابی دما- فشار و جایگاه زمینساختی توده آذرین درونی قلعه یغمش (باختر استان یزد) با بهکارگیری شیمی کانیها
نویسندگان
1 Department of Geology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Department of Geology, University of Isfahan, Isfahan, Iran
3 Department of Mining Engineering, Isfahan University of Technology , Isfahan, Iran
doi
10.22108/ijp.2017.81993.0چکیده
توده آذرین درونی منطقه قلعه یغمش در کرانه باختری استان یزد و در بخش میانی پهنه ماگمایی ارومیه- دختر جای دارد. این توده آذرین، با طیف سنگشناسی کوارتزدیوریت، تونالیت و گرانودیوریت، به سن الیگوسن، درون سنگهای آتشفشانی (با ترکیب ریولیت، ریوداسیت و نیز توفآندزیتی، ریوداسیتی و ریولیتی به سن ائوسن) نفوذ کرده است. تونالیتها و گرانودیوریتهای بررسیشده دارای انکلاوهای میکروگرانولار مافیک با ترکیب کوارتزدیوریت هستند. بررسی شیمی کانیهایِ کوارتزدیوریت، تونالیت، گرانودیوریت و انکلاوهای بررسیشده نشان میدهد که ترکیب پلاژیوکلازها از الیگوکلاز تا لابرادور است. آمفیبولها منیزیم بالایی داشته و از نوع کلسیک (منیزیوهورنبلند) هستند. بیوتیتِ تونالیتهای بررسیشده نیز منیزیم بالایی دارد. در کوارتزدیوریت، کلینوپیروکسنها از نوع اوژیت و در انکلاوهای میکروگرانولار مافیک، از نوع اوژیت-دیوپسید هستند. دماسنجی کلینوپیروکسن دمای 1125-1100 درجه سانتیگراد و دماسنجی هورنبلند- پلاژیوکلاز دمای نزدیک به 900-730 درجه سانتیگراد را نشان میدهند. برپایه ترکیب منیزیوهورنبلندها، فشار بهدستآمده برای این سنگها 75/1-5/1 کیلوبار است؛ ازاینرو، ژرفایِ تبلور این کانیها برابر 5/5 تا 5/6 کیلومتر دانسته میشود. برپایه یافتههای صحرایی، سنگنگاری و شیمی کانیها، سرشت ماگمای توده گرانیتوییدی بررسیشده کالکآلکالنِ نوع I، با فوگاسیته اکسیژن بالا در هنگام تبلور و محیط پیدایش آن را کمان آتشفشانی و فرورانش دانسته میشود.
