شیمیکانی و سنگزایی سنگهای آتشفشانی کوه گورگور (شمالخاوری تکاب)
نویسندگان
1 تهران- خیابان انقلاب- دانشگاه تهران- پردیس علوم- دانشکده زمین شناسی
2
3 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4
doi
10.22108/ijp.2016.21228چکیده
گدازههای آندزیتی – بازالتآندزیتی بخش بزرگی از محدوده گورگور را در برگرفتهاند. محلولهای گرمابی بیشتر آنها را دگرسان کردهاند. بیشتر کانیهای سازنده این سنگها پلاژیوکلاز، پیروکسن و الیوین هستند که با محلولهای گرمابی دگرسان شدهاند. سنگهای دگرسانشده دربردارنده کانیهای کلسیت، سریسیت و کلریت هستند. با توجه به دادههای بهدستآمده و بررسی شیمیکانیها، کلینوپیروکسنها دیوپسید - اوژیت هستند و ماگمای میزبان آنها کالکآلکالن بوده و در ژرفای متوسط تا کم و در هنگام بالاآمدن ماگما پدید آمده است. همچنین، پلاژیوکلازها آندزین و آلبیت - الیگوکلاز هستند و منطقهبندی دارند. با توجه به تجزیه شیمی کل سنگ، این سنگها در گروه سنگهای آتشفشانی کالکآلکالن کمان قارهای ردهبندی میشوند. از سوی دیگر، در نمودارهای عناصر کمیاب بههنجار شده در برابر ترکیب کندریت و چند عنصری بههنجار شده در برابر ترکیب گوشته، غنیشدگی عناصر LREE در برابر HREE دیده میشود. عناصر LILE (مانند Rb، K، Th) و عناصر LREE (مانند Nd، Ce، La) در برابر HFSE (Nb، Hf، Zr، Sm، Y، Yb) غنیشدگی نشان میدهند. با توجه به مقدار نسبتهای Nb/Th (15/1 تا 42/1)، Zr/Nb (27/12 تا 22/21)، Ba/La (64/18 تا 77/29) و همچنین، غنیشدگی LILE و تهیشدگی Nb، Ta و Ti، در مجموع میتوان پهنه پیدایش وابسته به پهنههای فرورانش را برای این ناحیه پیشنهاد داد. همچنین، هماهنگی پراکندگی REE و عناصر ناسازگار در نمونهها گویای وابستگی زایشی این سنگها به یکدیگر است. برپایه دادههای بهدستآمده، سنگهای آتشفشانی (آندزیت- بازالتآندزیتی) کوه گورگور در پی فعالیت ماگمایی گسترده مجموعه ماگمایی ارومیه-دختر در بازه زمانی سنوزوییک باید پدید آمده باشند.