بررسی عوامل مؤثر بر کانه‌زایی در کانسار مس- طلای پورفیری دالی، استان مرکزی: بر پایه بررسی‎های زمین‎شناسی، کانی‎شناسی و زمین‌شیمی

نویسندگان
doi
10.22108/ijp.2016.21231
چکیده

کانسار مس- طلای پورفیری دالی در شهرستان دلیجان، استان مرکزی در بخش مرکزی کمان ماگمایی ارومیه- دختر جای گرفته است. این کانسار دارای دو بخش به‌‌نام‌‌های جنوبی و شمالی با سنگ دیواره آندزیتی تا آندزی‌‌بازالتی است و گرانیتوییدها (دیوریت، کوارتزدیوریت و مونزودیوریت) به درون آنها نفوذ کرده‌‌اند. هدف این پژوهش، بررسی ویژگی‌‌های زمین‎شناسی، کانی‎شناسی و زمین‌شیمی کانسار دالی برای درک پیامد عوامل کانه‌زایی در بخش‌های بارور است. در این راستا، افزون‌‌بر بر بازدیدهای صحرایی و بررسی کانی‎شناسی، از بخش‌های غیردگرسان، کانه‌‌زا و کمتر دگرسان‌‌شده نمونه‌برداری شد. سپس برای بررسی‎های زمین‌شیمیایی، نمونه‌ها به روش LA-ICP-MS بررسی شدند. شواهد کانی‎شناسی و زمین‌‌شناختی نشان‌دهنده این است که حضور دگرسانی‌های آرژیلیک و فیلیک همراه با فراوانی بیشتر هورنبلند، بیوتیت و مگنتیت در بخش جنوبی عوامل مؤثر در افزایش پتانسیل کانه‌زایی بخش جنوبی هستند. به‌گونه‌ای‌که حضور هورنبلند، مگنتیت و فراوانی کمتر پلاژیوکلاز نشان‌دهنده‌ ƒO2 و ƒH2O بالا هنگام تحول ماگما هستند و دگرسانی‌‌های فیلیک و برون‌زاد، به‌‌ترتیب با پیدایش افت دما و انحلال مس، شرایط را برای ته‌نشست مس فراهم کرده‎اند. برپایه مقدارهای بالای Eu/Eu*، [Dy/Yb]n و [La/Sm]n و روند عناصر خاکی نادر (REE) با تقعر رو به بالا، این یافته‌ها برای بخش جنوبی نیز تأیید می‌شوند.