تعیین منشأ سیالات کانهساز با استفاده از مطالعه ریز کاوش الکترونی و ایزوتوپهای پایدار گوگرد در کانسار چندفلزی ماهور (شرق بلوک لوت، ایران مرکزی)
نویسندگان
1 1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2 1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 دانشکده زمینشناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
کانسار چندفلزی ماهور واقع در شرق بلوک لوت در رگهای به طول 3 کیلومتر و عرض 5/0 تا 2 متر و در سنگهای اسیدی نیمهعمیق تشکیل شده است. از سطح به عمق مناطق فروشست (تشکیل مالاکیت، آزوریت، هماتیت،گوتیت و آتاکامیت)، برینزاد یا سوپرژن (تشکیل بورنیت، کوولیت، کالکوسیت، آنگلزیت، گرینوکیت و هاولئیت) و ژرفزاد یا هیپوژن (تشکیل مگنتیت، کالکوپیریت، پیریت، گالن و اسفالریت) در کانسار مشاهده میشوند. نتایج حاصل از آنالیز ریز کاوش الکترونی، حضور مقادیر متغیری از عناصر Ag، As، Sb، In، Cd، Zn، Fe و Cu در کانیهای سولفیدی کانسار ماهور را نشان میدهد. سه کانی کمیاب گرینوکیت، هاولئیت و آتاکامیت در منطقه سوپرژن و فروشست کانسار ماهور توسط آنالیز ریز کاوش الکترونی شناسایی شد. دگرسانیهای موجود در کانسار از انواع سیلیسی، سریسیتی، پروپیلیتیک، آرژیلیک و پتاسیک هستند. مقادیر d34SCDT برای 8 نمونه از کانیهای سولفیدی (پیریت، کالکوپیریت، گالن، اسفالریت و بورنیت) در کانسار ماهور، بین 2/0 درصد تا 07/4 درصد با میانگین 96/2 درصد است. دمای برآورد شده از محاسبات ترمودینامیکی بر اساس ترکیب زوجهای سولفیدی در حال تعادل، نشانگر دامنه تغییرات تقریبی بین 215 تا 380 درجه سانتیگراد است. بنابراین، چنین استنباط شده که گوگرد لازم برای تشکیل کانیهای سولفیدی در کانسار چندفلزی ماهور توسط سیالات هیدروترمال و یا سنگهای آذرین منطقه تأمین شده است.