ژئوشیمی و پتروژنز ولکانیکهای شمال منطقه لاهرود- اردبیل: مثالی از پیدایش سریهای شوشونیتی در شمالغرب ایران
نویسندگان
1 1دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران
2 2بخش باستانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
چکیده
بازالتها، آندزیتها، تراکیآندزیتها، تفریتها و لاتیتها با گرایش شوشونیتی از مهمترین توالیهای ولکانیکی ائوسن منطقه لاهرود (اردبیل) هستند. پلاژیوکلاز، فلدسپار پتاسیم، بیوتیت و آمفیبول همراه با کلینوپیروکسن از مهمترین تشکیلدهندگان تراکیآندزیتها (شوشونیتها) هستند، در حالیکه کلینوپیروکسن، پلاژیوکلاز و بیوتیت از کانیهای تشکیلدهنده بازالتهای شوشونیتی (آبساروکیتها) هستند. ولکانیکهای منطقه لاهرود دارای غنیشدگی در عناصر نادر خاکی سبک بوده و با غنیشدگی در LILE و تهیشدگی در HFSE مشخص میشوند. خصوصیات پتروگرافی بههمراه ژئوشیمی عناصر نادر خاکی و عناصر کمیاب نشاندهنده گرایش شوشونیتی آنها و اشتقاق از یک محیط مرتبط با فرورانش است. نقش رسوبات ورقه فرورانش شده در ناحیه ﻣﻨﺸﺄ گدازههای لاهرود با توجه به خصوصیات ژئوشیمیایی این گدازهها محرز است. ولکانیکهای مورد مطالعه از ذوببخشی اندک (1/0< تا 3>) یک ﻣﻨﺸﺄ لرزولیتی گارنت-اسپینلدار حاصل شدهاند. مقایسه ولکانیکهای منطقه لاهرود با گدازههای پلیوکواترنری سبلان و ولکانیکهای ائوسن منطقه هشتجین نشاندهنده گرایش ژئوشیمیایی ﻣﻨﺸﺄ گوشتهای و درجه ذوببخشی متفاوت است. تشکیل این سریهای آتشفشانی میتواند در ارتباط با پرشیب شدن و گسستگی صفحه فرورانش در یک زون برخوردی پس از فرورانش در نظر گرفته شود.
