فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طرح مسئله- امروزه رهیافت رشد هوشمند نقش بسیار مهمی در توسعۀ پایدار روستایی دارد. این رویکرد تلاش می‌کند، کیفیت زندگی انسان‌ها را ارتقا دهد، درصدد پاسخگویی به مسائل و مشکلات اجتماعی- اقتصادی، زیست‌محیطی و کالبدی و راهگشای مدیریت روستایی برای استفادۀ بهینه از امکانات و حل معضلات روستایی است. درواقع رهیافت رشد هوشمند مسیری را برای برون‌رفت از ناپایداری و رسیدن به توسعۀ پایدار در نواحی روستایی فراهم می‌کند. هدف- هدف این پژوهش، بررسی وضعیت مؤلفه‌های رشد هوشمند در سکونتگاه‌های روستایی شهرستان جیرفت است. روش- داده‌های موردنیاز با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری و برای تجزیه‌و‌تحلیل از نرم‌‌افزارهای مختلف استفاده شد. این پژوهش بر پایۀ روش توصیفی – پیمایشی و ازنظر هدف، کاربردی است. برای گردآوری اطلاعات روش‌های اسنادی و میدانی به کار رفت. جامعۀ نمونۀ این پژوهش، ساکنان 18روستای بالای 1000 نفر جمعیت شهرستان جیرفت از توابع استان کرمان است. در این ‌بین، براساس فرمول کوکران، از بین 12131 خانوار، تعداد 261نفر انتخاب و با روش تصادفی از آنها نظرسنجی شد. برای دستیابی به اهداف پژوهش، از نرم‌افزارهای‌ SPSS، AHP، GRA و GIS استفاده شد. نتایج- براساس نتایج به‌دست‌آمده از مدل ساختاری PLS، بعد حمل‌ونقل و ارتباطات (723/0) دارای بیشترین اثرگذاری بر شکل‌گیری رشد هوشمند در محدودۀ موردمطالعه بوده است. بعد از آن به‌ترتیب شاخص‌های بهبود بافت کالبدی، ارتقای کیفیت محیطی، پایداری اجتماع محلی، پایداری اقتصاد محلی، ارتقای کیفیت مسکن و تراکم و توسعۀ فشرده با 715/0، 707/0، 706/0، 704/0، 626/0 و 459/0 قرار می‌گیرند. نتایج تحلیل فضایی نشان‌دهندۀ آن است که بیشترین میزان رتبۀ سکونتگاه‌های روستایی به لحاظ بهره‌مندی از شاخص‌های رشد هوشمند متعلق به روستاهای علی‌آباد، دولت‌آباد، دوبنه، حسین‌آباد دهدار، اسماعیلی سفلی و گلاب صوفیان سفلی و روستاهای طرج، کنار صندل، نارجو و سغدر دارای کمترین رتبه به لحاظ بهره‌مندی از شاخص‌های رشد هوشمند است. به‌طور کلی نتایج ارائه‌شده نشان‌دهندۀ آن است که رهیافت رشد هوشمند تأثیر مثبت و معناداری در توسعۀ پایدار سکونتگاه‌های روستایی داشته است. نوآوری- در پژوهش حاضر برای اولین بار به موضوع مؤلفه‌های مؤثر بر شکل‌گیری رشد هوشمند در توسعۀ پایدار سکونتگاه‌های روستایی با استفاده از مدل‌های کاربردی توجه شده است.