تحلیل دیدگاه جوامع روستایی در رابطه با عوامل بازدارنده و پیش برنده توسعه گردشگری روستایی، مورد مطالعه: روستاهای شهرستان نیر
نویسندگان
1 دانشیار، گروه برنامهریزی شهری و روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 استادیار، گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22108/sppl.2021.128362.1575چکیده
پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی- تحلیلی است که رویکرد حاکم بر آن کمی و کیفی است. برای بهدست آوردن داده های موردنیاز از روش کتابخانهای و میدانی استفاده شد. جامعهآماری پژوهش 10 روستای گردشگرپذیر در بخش مرکزی شهرستان نیر با جمعیت 1157 است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 300 نفر برآورد گردید که پراکندگی تعداد نمونهها در روستاها، متناسب با تعداد جمعیت آنها توزیع شد. جهت بررسی موضوع از شاخصهای طبیعی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی و مدیریتی(نهادی) در دو بعد پیشبرنده و بازدارنده بهره گرفته شد و بر اساس تحلیل محتوای کیفی دادههای گردآوری شده از طریق بررسی منابع و مصاحبهها، مفاهیم کلیدی از متن یادداشتها و مصاحبهها استخراج و طی انجام کدگذاری باز 30 عامل بازدارنده و 22 عامل پیش برنده شناسایی شدند. روایی پرسشنامه توسط متخصصان و کارشناسان مجرب در این زمینه مورد تأیید قرار گرفت و ضریب پایایی آن نیز بر اساس آلفای کرونباخ85/0 برآورد گردید. جهت تجزیهوتحلیل از نرمافزارهای، SPSS19 و Lisrel بهره گرفته شد. نتایج نشان میدهد در بین عوامل پیشبرنده گردشگری روستایی، بیشترین بار عاملی در بین عامل زیربنایی - کالبدی به گویه زیباییهای موجود در مساکنهای روستایی، در عامل محیطی به گویه برخورداری از چشم اندازهای زیبا و بدیع طبیعی، در عامل اقتصادی - اجتماعی، گویه وجود تنوع معیشت و در عامل مدیریتی - نهادی، گویه افزایش نهادها و سازمانهای غیردولتی در زمینه گردشگری اختصاص داشته است. در رابطه با عوامل بازدارنده نیز نتایج نشان میدهد که در عامل زیربنایی - کالبدی به گویه ضعف در حوزة راه و ترابری، در عامل محیطی، تخریبهای صورت گرفته در استفاده از منابع طبیعی روستا، در عامل اقتصادی - اجتماعی نیز گویه عدم اختصاص اعتبارات بانکی به بخش گردشگری و در عامل مدیریتی - نهادی گویه ضعف هماهنگی بین سازمانها و وزارت خانههای متصدی تأثیر بیشتری داشتهاست.