ارزیابی تغییرات نمایه‌های فرین بارش در ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانش آموخته دکتری آب و هواشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22108/sppl.2020.116339.1371
چکیده

طرح مسئله: بارش ازجمله متغیرهای بسیار مهم اقلیمی است که تغییرات آن پیامدهای مختلفی ازنظر محیطی، اقتصادی و اجتماعی به دنبال دارد.هدف: هدف پژوهش حاضر، ارزیابی تغییرات شاخص‌های حدی بارش در ایران است.روش: برای این منظور، آخرین نسخة داده‌های روزانة مرکز اقلیم‌شناسی بارش جهان (GPCC) برای بازة زمانی 1982- 2016 در تفکیک مکانی 1×1 درجة‌ طول و عرض جغرافیایی انتخاب شد. با انجام عملیات‌های برنامه‌نویسی در نرم‌افزار مت‌لب، ماتریسی در ابعاد 750×12784 روی چهارچوب ایران ساخته شد. سطرهای این ماتریس نشان‌دهندة روزها از 1/1/1982 تا 31/12/2016 و ستون‌های این ماتریس نشان‌دهندة یاخته‌ها در منطقه بود. نمایه‌های به کار گرفته‌شده در این پژوهش از لیست نمایه‌های استاندارد کمیتة اقلیم‌شناسی سازمان هواشناسی جهانی و برنامة تحقیقاتی تغییرپذیری و پیش‌بینی اقلیم انتخاب شد که امکان مقایسة همة ایستگاهها را در کشورهای مختلف به وجود می‌آورد.نتایج: محاسبة تغییرات نمایه‌ها به کمک شیب خط رگرسیون روی هریک از یاخته‌ها نشان می‌دهد در بسیاری از بخش‌های ایران، شدت بارش روزانه (SDII) روندی افزایشی دارد؛ همچنین در بسیاری از گستره‌های ایران به‌ویژه در بخش‌های غربی، نمایة روزهای متوالی مرطوب (CWD) در حال کاهش است؛ به بیان دیگر تداوم روزهای بارانی در بسیاری از نواحی، رفتاری کاهشی را نشان می‌دهد.