ارائه مدل مدیریت فضای روانشناختی در جهت کنترل به حاشیه رانده شدن دانشآموزان در ورزش مدارس
نویسندگان
1 گروه مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
2 گروه مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
3 گروه مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
4 گروه مدیریت ورزشی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران
doi
10.22089/spsyj.2025.18202.2584چکیده
هدف: با توجه به نقش حیاتی ورزش مدارس در رشد روانی-اجتماعی دانشآموزان، مدیریت فضای روانشناختی به منظور پیشگیری از به حاشیه رانده شدن آنان ضرورتی انکارناپذیر است. تحقیق حاضر باهدف ارائه مدل مدیریت فضای روانشناختی در جهت کنترل به حاشیه رانده شدن دانشآموزان در ورزش مدارس طراحی گردید. مواد و روش ها: تحقیق حاضر ازجمله تحقیقات کیفی بود که بهصورت میدانی اجرایی گردید. روش کیفی مورداستفاده در تحقیق حاضر از نوع گرانندتئوری با رویکرد اکتشافی نظاممند با استفاده از تحلیل مضمون بود. مشارکتکنندگان در تحقیق حاضر شامل دانشآموزانی بودند که پدیده به حاشیه رانده شدن در ورزش را تجربه کرده باشند. مشارکتکنندگان در این پژوهش با استفاده از نمونهگیری هدفمند و با رویکرد انتخاب نمونهگیری همگون و درعینحال با رعایت حداکثر تنوع نمونهگیری شدند. این مسئله تا رسیدن به اشباع نظری شکل گرفت. درنهایت تعداد ۱۴ مصاحبه در این خصوص انجام گردید. این افراد شامل خبرگانی بودند که به موضوع پژوهش حاضر اشراف کامل داشتند. به عبارتی از منظر علمی و عملی سوابق ارزشمندی در این خصوص داشت. ابزار گردآوری اطلاعات در تحقیق حاضر مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. یافته ها: مدل پیشنهادی در سه سطح طراحی شده است: سطح فردی (شامل ارزیابی تواناییها و علایق دانشآموزان)، سطح تعاملی (شامل بهبود روابط معلم-دانشآموز و پیشگیری از قلدری) و سطح سازمانی (شامل توزیع عادلانه منابع و تجهیزات). یافتهها نشان داد این مدل میتواند از طریق راهکارهای کوتاهمدت (مانند طراحی تکالیف اختصاصی)، میانمدت (مانند آموزش معلمان) و بلندمدت (مانند استعدادیابی نظاممند) به ایجاد محیطی فراگیر در ورزش مدارس کمک کند. نتیجه گیری: این پژوهش مدلی برای مدیریت فضای روانشناختی ورزش مدارس ارائه میدهد که بر طراحی فعالیتهای ورزشی انعطافپذیر و غیررقابتی تأکید دارد. راهکار اصلی، آموزش معلمان برای استفاده از روشهای مشارکتی و توجه به تفاوتهای فردی دانشآموزان است.