نقش ویژگی‌های تاریک شخصیت در پیش‌بینی خشم و پرخاشگری رقابتی بوکسورها (مطالعه تحلیل مسیر)

نویسندگان

1 گروه رفتارحرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران و گروه پژوهشی مغز و حرکت، مرکز تحقیقات علوم و فناوری زیستی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 گروه مدیریت ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری رفتار حرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه رفتارحرکتی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، تبریز، ایران و گروه پژوهشی مغز و حرکت، مرکز تحقیقات علوم و فناوری زیستی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

doi
10.22089/spsyj.2025.17508.2531
چکیده

هدف: ویژگی‌های سه‌گانۀ تاریک شخصیت از طریق تأثیراتی که می‌تواند روی رفتار ورزشکاران بگذارد، از حیطه‌های مورد علاقه برای مطالعات روانشناسی ورزشی می‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سه ویژگی تاریک شخصیت (جامعه‌ستیزی، روان‌پریشی و خودشیفتگی) با خشم و پرخاشگری رقابتی در بوکسورها بود. مواد و روش ها:  روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی که جامعة آماری آن ورزشکاران زن و مرد بوکسور با حداقل دو سال سابقه فعالیت در این رشته بودند که 181 نفر از روش نمونه‌گیری هدفمند به عنوان آزمودنی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش پرسشنامه سه گانۀ تاریک شخصیت و پرسشنامۀ خشم و پرخاشگری رقابتی ورزشکاران بود. تحلیل داده‌ها از طریق روش همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس 26 و لیزرل نسخه 8/8 در سطح معناداری کمتر از 05/0 انجام شد. یافته ها: نتایج تحلیل مسیر نشان داد جامعه‌ستیزی بطور مثبت و خودشیفتگی بصورت منفی توانایی پیش بینی پرخاشگری رقابتی را داشتند. از بین ویژگی‌های تاریک شخصیت فقط جامعه‌ستیزی با خشم رقابتی رابطۀ مثبت داشت. نتیجه گیری: براساس نتایج این مطالعه، بوکسورهایی با ویژگی جامعه‌ستیزی (رسیدن به هدف به هر وسیله‌ای) زیاد، گرایش به خشم و پرخاشگری بیشتری دارند، ممکن است رفتارهای خصمانه‌تر و نوسانات هیجانی بیشتری را در رینگ نشان دهند و در نهایت بر عملکرد و تعامل آنها با حریفان تاثیر بگذارد. می‌توان گفت ویژگی‌های شخصیتی ممکن است نقش مهمی در شکل دادن به رفتارهای رقابتی و پاسخ‌های هیجانی بوکسورها داشته باشد. لذا به نظر می‌رسد دوره‌های مدیریت خشم برای افراد با ویژگی جامعه‌ستیزی مفید باشد.