تأثیر تراکم توده بر تنوع گونه‌ای گیاهان چوبی و علفی در جنگل‌های بلوط

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 مربی پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، ارومیه، ایران.

doi
10.30466/jfrd.2019.120727
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تراکم توده بر تنوع گونه­ای چوبی و علفی در جنگل­های سردشت استان آذربایجان غربی انجام شد. بدین منظور اثر تراکم­ بر روی تنوع و غنای پوشش درختی و علفی در سه توده با تراکم‌های کاملاً تنک، تنک و به­نسبت انبوه بررسی شد. تعداد 30 قطعه‌نمونه مربعی چهار­آری با روش منظم تصادفی پیاده شد. فاصله بین قطعات نمونه 100 متر و فاصله بین ترانسکت­ها 200 متر در­نظر گرفته شد. نوع و مشخصات کمی گونه­های درختی و درختچه­ای در هر قطعه­نمونه ثبت شد. فراوانی و نوع گونه­های علفی در پنج ریز­قطعه‌نمونه با ابعاد 5/1×5/1 متر در هر قطعه­نمونه ثبت شد. همبستگی بین تراکم توده، شاخص­های غنا و تنوع گونه­ای علفی و درختی به­روش پیرسون بررسی شد. از آزمون توکی برای مقایسه میانگین شاخص­های غنا و تنوع گونه­ای بین تراکم­های مختلف استفاده شد. نتایج نشان داد که تعداد 117 گونه گیاهی (پنج گونه درختی و 112 گونه علفی) در منطقه حضور دارند. بررسی همبستگی مشخصه­های علفی با مشخصات کمی درختی نشان داد شاخص یکنواختی شانون با تعداد جست­ها همبستگی مثبت معنی­دار و با متوسط قطر و سطح مقطع برابرسینه همبستگی منفی معنی­دار دارد و شاخص­های تنوع گونه­ای سیمپسون با متوسط سطح مقطع برابرسینه همبستگی مثبت معنی‌دار دارد و غنای گونه­ای مارگالف با متوسط قطر برابرسینه همبستگی منفی معنی­دار دارد. همچنین بین تنوع و غنای گونه­ای علفی و درختی در تراکم­های مختلف اختلاف معنی­داری وجود ندارد.