معمای تداوم حضور نظامی آمریکا در عراق و پیامدهای آن برای منافع و امنیت پایدار جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم سیاسی ، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 دانش آموخته کارشناس ارشد علوم سیاسی ، دانشگاه یزد، یزد، ایران
doi
10.47176/asr.2024.1216چکیده
پژوهش حاضر به دنبال تبیین دو موضوع کلیدی معمای تداوم حضور نظامی آمریکا در عراق و پیامدهای آن برای امنیت ملی ایران است. مداخله و حضور نظامی آمریکا در عراق، مخاطرات امنیتی متعددی را برای جمهوری اسلامی ایران به وجود آورده است. از اینرو، فعالسازی و بهکارگیری سازوکارهای مختلف سیاسی-امنیتی، حقوقی، رسانهای و اقتصادی-اجتماعی برای تنزل نقشآفرینی آمریکا در عراق، امری ضروری و اجتنابناپذیر است. بدین وسیله این پژوهش بهدنبال پاسخ به سؤال اصلی پیامدهای حضور آمریکا در عراق بر امنیت ملی ایران است. فرض محوری این پژوهش که بر پایه نظریه مجموعه امنیتی باری بوزان بنا شده، این است که تبدیل عراق به ابزاری برای کنترل و مقابله با رقبای منطقهای و فرامنطقهای آمریکا، دلیل اصلی تداوم حضور نظامی این کشور در خاک عراق است که با استفاده از روش مطالعه اسنادی به توصیف و تحلیل آن پرداخته میشود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که توافقات امنیتی میان آمریکا و عراق از یک سو و عدم مخالفت جدی دولت عراق از سوی دیگر، زمینههای تداوم حضور این کشور در کوتاهمدت و میانمدت را فراهم میکنند و تداوم حضور و سلطه نظامی-امنیتی آمریکا در عراق، معمای امنیتی پیچیدهای است که ثبات و امنیت پایدار عراق و همسایگان آن، بهویژه ایران را به طور جدی تحت شعاع قرار میدهد. مقابله با حضور و مداخله نظامی آمریکا از سوی جمهوری اسلامی ایران، نیازمند یک الگوی مواجهه چندوجهی است که در نهایت، زمینه وابستگی متقابل امنیتی بین ایران و عراق و تنزل نقشآفرینی آمریکا را فراهم میسازد.