تبیین ژئوپلیتیکی حضور ایالات متحده آمریکا در منطقه شاخ آفریقا
نویسندگان
1 استادیار، گروه مطالعات ژئوپلیتیک، مرکز مطالعات آفریقا، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.47176/asr.2024.1226چکیده
منطقه شاخ آفریقا با برخورداری از موقعیت برجسته جغرافیایی، ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک و ژئوکالچر، یکی از مناطق مهم و تاثیرگذار در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، نظامی، امنیتی و... نه تنها در آفریقا بلکه در سطح جهان است. این منطقه دو موقعیت دریایی و ساحلی را به صورت توأمان دارا است و همین مسئله به انضمام برخی ویژگیهای مهم دیگر، نگاه بازیگران جهان را به این منطقه جلب کرده است. بازیگران منطقهای و فرامنطقهای مختلفی در شاخ آفریقا فعال هستند. ایالاتمتحده آمریکا یکی از بازیگران فرامنطقهای حاضر در این منطقه است که به تبع نفوذ و حضور در سایر نقاط جهان، در شاخ آفریقا نیز در ابعاد مختلف سیاسی، نظامی، امنیتی، اقتصادی و... فعال و نقش آفرین است. فعالیتها، ابعاد و علل حضور این کشور در منطقه شاخ آفریقا به واسطه برخورداری ماهیت آنها از مولفههای جغرافیا، سیاست و قدرت قابل بحث و تبیین در چارچوب ژئوپلیتیک است. پژوهش حاضر که مبتنی بر رویکرد تبیینی بوده و روش مورد استفاده در آن نیز مطالعه اسنادی با بهرهگیری از منابع کتابخانهای است در صدد پاسخ به این سوال است که در چارچوب مفاهیم ژئوپلیتیک، مهمترین علل حضور و فعالیت ایالاتمتحده آمریکا در شاخ آفریقا کداماند؟ و تحلیل ژئوپلیتیکی این علل چیست؟ نتایج پژوهش نشان میدهد که مهمترین دلایل حضور ایالاتمتحده آمریکا در منطقه شاخ آفریقا در ابعاد نظامی و امنیتی، تلاش برای افزایش حوزه نفوذ و قلمرو گستری، رقابت و مقابله با بازیگران رقیب و... است که هر یک از آنها از ماهیتی ژئوپلیتیکی برخوردار هستند.
