اثربخشی آموزش ذهنآگاهی مبتنی بر شناختدرمانی (MBCT) بر نشخوارفکری، خودکارآمدی و کیفیت زندگی بچههای بی سرپرست و بدسرپرست شهرستان سنندج
نویسندگان
1
2 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
چکیده
زمینه و هدف: بچه های بی سرپرست و بدسرپرست به عنوان یکی از گروه های آسیب پذیر در هر جامعه ای، با چالش های متعدد روان شناختی، مانند نشخوار فکری زیاد، خودکارآمدی و کیفیت زندگی پایین، مواجه هستند و این مشکلات می تواند تأثیرات بلندمدتی در زندگی آن ها داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت درمانی ( MBCT ) در نشخوار فکری، خودکارآمدی و کیفیت زندگی بچه های بی سرپرست و بدسرپرست شهرستان سنندج انجام شد. مواد و روش ها : این پژوهش از نوع کاربردی و از نظر شیوه اجرا، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون ـ پس آزمون با گروه کنترل بود. ﺟﺎﻣﻌه آﻣﺎری تمام کودکانی بود که در مراکز نگهداری کودکان بی سرپرست و بدسرپرست شهر سنندج در سال 140 ۲- 140 ۳ زندگی می کردند. تعداد آن ها برابر با 60 کودک بود که سی نفر از آن ها به عنوان نمونه با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی (15 نفر) و گواه (15 نفر) تقسیم شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های نشخوار فکری نولن ـ هوکسما (1991)، خودکارآمدی شرر (1982) و کیفیت زندگی (1996) استفاده شد. به منظور تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی و تحلیل کوواریانس چندمتغیره با نرم افزار SPSS نسخه 21 استفاده شد . یافته ها : نتایج نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون به عنوان کووریت، میانگین نمرات مشارکت کنندگان در پس آزمون تفاوت معنادار دارد ( 05/0 p˂ ) که همین موضوع تأثیر برنام ه آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت درمانی را د ر کاهش نشخوار فکری (001/ 0= p-value و130/55 = F )، افزایش خودکارآمدی (001/0 = p-value و 164/ 19= F ) و کیفیت زندگی (001/0 = p-value و 203/47 = F ) نشان می دهد . نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده می توان بیان کرد که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر شناخت درمانی نه تنها به کاهش علائم منفی روانی کمک می کند، بلکه نقش مؤثری در تقویت منابع درونی و بهبود کلی رفاه روانی کودکان بی سرپرست و بدسرپرست ایفا می کند. لذا، توصیه می شود این مداخلات در برنامه های حمایتی و توانمندسازی این گروه از کودکان گنجانده شود تا به بهبود پایدار و جامع کیفیت زندگی آنان کمک کند .