تبیین سازوکارهای روان شناختیِ پیوند اجتماعی در اندیشۀ سیاسی اکسل هونت: تحلیلی تفسیری از متن فلسفی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای

2 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

3

doi
چکیده

زمینه و هدف: فرسایش هم بستگی اجتماعی در جوامع معاصر، نیازمند فهمی نو از بنیان های روان شناختی پیوندهای اجتماعی است. نظریه شناسایی اکسل هونت چهارچوبی مهم برای تبیین این مسئله فراهم می کند. بااین حال، ادبیات موجود همچنان فاقد تبیینی یکپارچه است که ابعاد روان شناختی، هنجاری و نهادی این نظریه را به یکدیگر پیوند دهد. این پژوهش در پی بازسازی معماری مفهومی نظریه شناسایی و تبیین سازوکارهای روان شناختیِ پیوند اجتماعی در قالب مدلی یکپارچه است؛ مدلی که نشان دهد این سازوکارها چگونه در تعامل با ابعاد هنجاری و نهادی، به شکل گیری و تداوم هم بستگی اجتماعی در جوامع معاصر منجر می شوند. مواد و روش ها : این پژوهش با رویکرد تحلیل کیفیِ تفسیریِ متون فلسفی انجام شد. آثار بنیادین اکسل هونت به صورت انتقادی بازخوانی و مفاهیم محوری نظریه شناسایی استخراج، مقایسه و بازسازی شدند، تا چهارچوبی تحلیلی برای تبیین پیوند میان سطوح فردی، میان ذهنی و نهادیِ هم بستگی اجتماعی صورت بندی شود. یافته ها : یافته ها نشان داد که هم بستگی در اندیشه هونت حاصل درونی سازی الگوهای متقابل شناسایی در سطح روان شناختی است. سه سازوکار بنیادین شناسایی شدند: اعتماد بنیادین (برآمده از روابط عاطفی)، خودارزشمندی هنجاری (بازشناسی حقوقی) و عزت نفس اجتماعی (ارج گذاری اجتماعی). این سازوکارها حول مفهوم «عدالت شناسایی» به مثابه هسته هنجاری نظریه سازمان می یابند و در فرایندی دیالکتیکی، به شکل گیری و تداوم هم بستگی اجتماعی منجر می شوند. نتیجه گیری: در نظریه هونت، هم بستگی از خلال فرایندهای به هم پیوسته روان شناختی، میان ذهنی و نهادیِ مبتنی بر بازشناسی متقابل شکل می گیرد. این مدل نشان می دهد که چگونه بازشناسی، هویت و ساختارهای هنجاری در کنار یکدیگر به تداوم انسجام اجتماعی پایدار در جوامع معاصر کمک می کنند .