اثربخشی تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب (tACS) بر حافظه کاری: یک مطالعه مروری و فرا تحلیل

نویسندگان

1

2 دانشگاه علوم پزشکی لرستان

3 دانشگاه علوم پزشکی لرستان

doi
10.22034/12.6.113
چکیده

مقدمه: حافظه کاری ( WM ) یک عملکرد شناختی پایه و زیربنای فرآیندهای شناختی سطح بالاست. تحریک الکتریکی فراجمجمه ای با جریان متناوب ( tACS ) یک فن نورومدولاسیون غیرتهاجمی و تعدیل کننده نوسانات عصبی است که پتانسیل آن در بهبود WM توجه فزاینده ای را جلب کرده است. بااین وجود، یافته های تجربی اثربخشی آن همچنان متناقض هستند . هدف: این متاآنالیز با هدف ترکیب یافته های موجود اثرات tACS بر عملکرد WM و بررسی نقش تعدیل کننده پارامترهای تحریک و ویژگی های روش شناختی انجام شد. روش: متاآنالیزی کمی مطابق دستورالعمل های PRISMA با جستجوهای نظام مند در پایگاه های داده سیج ژورنالز، ساینس دایرکت، جهاد دانشگاهی، سایت خصوصی بانک مجلات ایران، پایگاه مجلات تخصصی نور و ایرانداک، منجر به شناسایی 16 مطالعه و 53 اندازه اثر گردید. اندازه های اثر با استفاده از d کوهن محاسبه و مدل اثرات تصادفی برای در نظر گرفتن ناهمگونی بین مطالعات اعمال شد . نتایج: تأثیر tACS بر عملکرد WM متوسط و از نظر آماری معنادار بود ( Cohen’s d = 0.68 ، p < .05 ). تجزیه وتحلیل متغیرهای تعدیل گر نشان داد که اندازه های اثر بزرگتر با طرح های مطالعه بین گروهی، مدت زمان تحریک 15 و 30 دقیقه، تحریک با فرکانس آلفا، ناحیه تحریک قشر پیش پیشانی خلفی-جانبی، استفاده از الکترودهای استاندارد و تکالیف بلوک های کورسی و الگوهای تشخیص تغییر مرتبط بودند. متغیرهای جمعیت شناختی سن و جنسیت نیز اثرات تعدیل کننده معناداری نشان دادند. نتیجه گیری: یافته ها حاکی از افزایش عملکرد WM توسط tACS هستند که اثربخشی آن به پارامترهای تحریک و طراحی مطالعه بستگی دارد. پژوهش های آینده باید بر بهینه سازی پروتکل های تحریک و ارزیابی دوام اثرات tACS در جمعیت های مختلف تمرکز کنند.