تحلیل انتقادی شبهات کتاب «نگاهی نقادانه به مبانی نظری نبوت» پیرامون زبان قرآن
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشآموخته مقطع دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30513/qd.2023.5379.2202چکیده
در سالهای اخیر، برخی نویسندگان دگراندیش از جمله نویسنده کتاب نگاهی نقادانه به مبانی نظری نبوت، با ادبیاتی رادیکال و بنیادی به ارائه سؤالاتی انتقادی و شبهاتی نوین پیرامون مباحث زبان قرآن کریم پرداختهاند. این مقاله با اتخاذ رویکرد تحلیلی ـ انتقادی، علاوه بر دفع شبهات زبان قرآنی مستشکل، لایههای پنهان ابعاد ماهوی زبان قرآنی را نیز آشکار میسازد. این شبهات را میتوان در سه محور مجزا از هم ارزیابی کرد. در بخش نخست به مباحثی چون «خلط میان زبان لغوی و فرهنگی قرآن»، «عدم مرزبندی میان مخاطبان نخستین و مخاطبان سدههای پسین»، «زمان و مکان نزول بهمثابه ظرف پیام الهی»، «تناسب میان "زبان رسولان" و "پیامهای فراقومی آنان"»، «فرستادن رسولان الهی برای تمامی اقوام» و «توأمان بودن تحدی با عربیت قرآن و امکان بهرهجویی از ترجمه آن» بایستی توجه کرد. پاسخهای تفصیلیِ بخش دوم نیز ذیل عناوین «عدم امکان بهرهمندی از ترجمه قرآن برای همگان»، «تنافی نداشتن نارسایی ترجمهها با درک اعجاز قرآنی» و «زمانبر بودن آموزش و فراگیری زبان عربی قرآن» قابل بازجستن است. در محور پایانی هم به پاسخهایی چون «امکان تخصیصپذیری قواعد عام»، «تناسب معجزه با فنون پیشرفته زمان» و «نسبی بودن مقایسه زبانها» بسنده نمودهایم.