مقایسۀ اثربخشی فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی ایران
2 دانشگاه شهید بهشتی
3 دانشگاه علوم پزشکی مشهد
doi
10.66224/jps.25.161.8چکیده
زمینه: پژوهش های مرتبط با فرزندخواندگی بیشتر از فرآیندهای بین فردی بر پیامدهای آن تمرکز داشته اند، ولی جدیدترین روندها در مطالعات فرزندخواندگی، سعی در غلبه بر این محدودیت دارند. مقایسۀ اثربخشی آموزش برنامۀ فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر رابطه مادر-کودک در پژوهش های مختلف مورد مطالعه قرار گرفته است، ولی در مورد مقایسۀ اثربخشی این دو نوع فرزندپروری بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر، شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف از انجام این پژوهش، مقایسۀ اثربخشی فرزندپروری مثبت و فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی مادران فرزندپذیر بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی مادران خانواده های فرزندپذیر مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر اسلام شهر در سال 1401 بود، که با استفاده از نمونه گیری هدفمند، 45 نفر از آن ها انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گواه (هر گروه 15 نفر) گمارش شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها در این پژوهش، مقیاس روابط والد- کودک (پیانتا، 1994) بود. برای گروه آزمایش اول، برنامۀ فرزندپروری مثبت (ساندرز و همکاران، 2014) در 8 جلسۀ 90 دقیفه ای و برای گروه آزمایش دوم، برنامۀ فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد (کویین و مورل، 2009) در طی 9 جلسۀ 90 دقیقه ای اجرا شد. هم چنین، تحلیل داده های این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری و با بهره گیری از نرم افزار SPSS-24 انجام شد. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد، هر دو توع برنامۀ فرزندپروری مثبت و برنامۀ مبتنی بر پذیرش و تعهد بر روابط والد- فرزندی و مؤلفه های سه گانه آن مؤثر بودند (۰۱/0> P ). هم چنین نتایج حاکی از آن بود که میزان اثربخشی برنامۀ فرزندپروری مثبت به طور معنی داری بیشتر از فرزندپروری مبتنی بر پذیرش و تعهد بود (05/0> P ). نتیجه گیری : با توجه به تأیید اثربخشی بیشتر برنامۀ فرزندپروری مثبت در این پژوهش، پیشنهاد می شود روانشناسان و مشاورانی که با والدین فرزندپذیر سر و کار دارند، این برنامه فرزندپروری را به منزلۀ یک برنامۀ درمانی مؤثر در آموزش فرزندپروری آنان مدنظر قرار دهند.