فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: با توجه به افزایش آمار طلاق و نقش کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی در حفظ زندگی مشترک، یافتن مؤثرترین روش درمانی برای بهبود این عوامل ضروری است. مقایسه اثربخشی زوج درمانی گاتمن و زوج درمانی شناختی-رفتاری می تواند راهگشای انتخاب مداخلات کارآمد برای زوجین در معرض طلاق باشد. هدف: این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی زوجین در معرض طلاق انجام شد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش پژوهشی شبه آزمایشی از سری طرح های پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری (3 ماهه) با گروه گواه بود. جامعۀ آماری این پژوهش را کلیه زوجین که در سال 1403 برای دریافت خدمات روانشناختی به مراکز مشاوره شهر شیراز مراجعه کرده بودند؛ تشکیل دادند. از بین زوجین در معرض طلاق با توجه به ملاک های ورود و خروج 24 زوج به صورت نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و یک گروه گواه گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس تجدیدنظرشده کیفیت زندگی زناشویی (باسبی و همکاران، 1995) و مقیاس صمیمیت عاطفی (واکر و تامپسون، 1983) بود. دو گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت درمان زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی- رفتاری قرار گرفتند و گروه گواه حین پژوهش هیچ درمانی دریافت نکردند. داده ها جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS.27 و با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته با اندازه گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. یافتهها: نتایج نشان داد که زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر بهبود کیفیت زندگی زناشویی زوجین اثربخش هستند (05/0 ≥ P ). نتایج آزمون های تعقیبی بنفرونی نشان دادند که بین میانگین نمرات کیفیت زندگی زناشویی زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری با گروه گواه تفاوت معنی دار وجود دارد (05/0 ≥ P ). همچنین بین میانگین نمرات کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی بین زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری تفاوت معنی داری وجود نداشت (05/0< P ). نتایج حاصل از مرحله پیگیری نشان داد که ثبات مداخلات در مرحله پیگیری بر روی نمرات کیفیت زندگی زناشویی حفظ شد. همچنین نتایج نشان داد که که زوج درمانی به شیوه گاتمن و زوج درمانی شناختی - رفتاری بر صمیمیت عاطفی زوجین اثربخش نبود (05/0 ≤ P ). نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که هم زوج درمانی به شیوه گاتمن و هم زوج درمانی شناختی-رفتاری می توانند کیفیت زندگی زناشویی و صمیمیت عاطفی زوجین در معرض طلاق را بهبود بخشند؛ بنابراین، استفاده از این روش ها به مشاوران خانواده برای ارتقای روابط زوجین و پیشگیری از طلاق توصیه می شود.