فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: نوجوانان دارای کم توانی هوشی تحولی غالباً با نقص در کارکردهای اجرایی مواجه اند که می تواند بر مهارت های ارتباطی و عملکردهای تحصیلی آنان تأثیر منفی بگذارد. پژوهش ها نشان می دهند کارکردهای اجرایی با تنظیم تعاملات اجتماعی، یادگیری و موفقیت تحصیلی ارتباط معنادار دارند، اما نتایج مطالعات موجود پراکنده و ناهمگون است. ازاین رو، فقدان یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل جامع برای تعیین اندازه اثر واقعی این متغیرها، ضرورت انجام پژوهش حاضر را آشکار می سازد. هدف: پژوهش حاضر باهدف مرور سیستماتیک و فراتحلیل تأثیر کارکردهای اجرایی بر مهارت های ارتباطی و عملکردهای تحصیلی نوجوانان دارای کم توانایی هوشی تحولی انجام شد. روش: این پژوهش به صورت مرور سیستماتیک و فراتحلیل هم زمان انجام شد. مطالعات مرتبط با موضوع پژوهش در فاصله زمانی 1393 تا 1403 با استفاده از پایگاه های علمی معتبر داخلی (جهاد دانشگاهی و مگیران) و خارجی (اسکوپوس، پاب مد، گوگل اسکولار، اشپرینگر) و کلیدواژه های مرتبط جستجو و بر اساس ملاک های ورود و خروج، درنهایت 9 پژوهش مورد واکاوی و ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل داده ها با استفاده از نسخه سوم نرم افزار جامع فراتحلیل انجام شد. یافتهها: نتایج به دست آمده، اندازه اثر ترکیبی به دست آمده 16/0 و در سطح معنی داری 001/0 بود؛ که بر اساس معیار تفسیر اندازه اثر کوهن، یک اندازه اثر بزرگ محسوب می شود. به عبارت دیگر، شواهد موجود نشان داد که کارکردهای اجرایی می توانند عملکرد تحصیلی را از طریق دو مسیر خاص، یعنی رفتارهای مرتبط با یادگیری و شناخته ای مرتبط با یادگیری، بهبود بخشند. همچنین با بهبود کارکردهای اجرایی، سطح عملکرد تحصیلی نیز بهبود می یابد. نتایج فراتحلیل اعتبار آماری بالایی را نشان داد و شواهدی مبنی بر سوگیری انتشار وجود نداشت و قابلیت اطمینان نتایج را تقویت کرد. نتیجه گیری: ب ررسی آموزش کارکردهای اجرایی در کودکان دچار کم توانایی هوشی تحولی، بر پیشگیری از بروز مشکلات در مهارت های ارتباطی و بهبود عملکرد تحصیلی و متعاقباً، جلوگیری از افزایش ناکامی در میان چنین کودکانی و به خطر افتادن آینده فردی و کاری آن ها در بزرگسالی تأثیرگذار است.