بررسی اثربخشی بسته درمانی شناختی تحلیلی (CAT) بر ابرازگری هیجانی و مهار هیجانی زنان مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- اجباری
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
2
3 دانشگاه علوم پزشکی کرمان
doi
10.66224/jps.25.160.11چکیده
زمینه: اختلال شخصیت وسواسی- جبری از شایع ترین اختلالات شخصیت در کل جمعیت است . افراد مبتلا به این اختلال، ابرازگری هیجانی زیادی از خود نشان داده و به واسطۀ ویژگی کنترل گری، هیجانات خود را بیشتر مهار می کنند و همین امر موجب تشدید علائم آن ها می شود. علی رغم تأیید اثربخشی درمان شناختی تحلیلی بر روی انواع اختلالات، اما کمتر مطالعه ای به بررسی اثربخشی این مدل درمانی بر ابرازگری و مهار هیجانی در زنان مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- جبری پرداخته است. هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی بسته درمان شناختی تحلیلی بر ابرازگری هیجانی و مهار هیجانی زنان مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- جبری بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه گواه و پیگیری یک و نیم ماهه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی زنان مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- جبری مراجعه کننده به مرکز مشاوره اکسیر و مراکز زیرمجموعه آن در شهر تهران در سال 1404 بود. از بین زنان جامعۀ آماری با تشخیص اختلال شخصیت وسواس- جبری، تعداد 36 نفر با روش نمونه گیری هدفمند به عنوان نمونۀ آماری پژوهش انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و گواه (هر گروه 18 نفر) به طور تصادفی گمارده شدند. داده های پژوهش با استفاده از پرسش نامههای ابرازگری هیجانی (کینگ و امونز، 1990) و مهار هیجانی (راجر و نجاریان، 1989) جمع آوری شدند. برای اعضای گروه آزمایش نیز بستۀ درمانی شناختی تحلیلی در 16 جلسه 45 دقیقه ای اجرا شد. تحلیل دادههای پژوهش نیز با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و با بهره گیری از نرم افزار SPSS-25 انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد، بسته درمانی شناختی تحلیلی (CAT) بر تمامی مؤلفه های ابرازگری هیجانی و مهار هیجانی زنان مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی اثربخش بود (05/0 P< ). هم چنین نتایج آزمون تعقیبی بنفرونی حاکی از آن بود که بین اثربخشی گروه آزمایش در مرحلۀ پیش آزمون با پس آزمون و پیگیری بر مؤلفه های ابرازگری هیجانی و مهار هیجانی تفاوت معناداری وجود دارد که نشانگر تداوم اثر بسته درمان شناختی تحلیلی بر مؤلفه های هر دو متغیر ابرازگری هیجانی و مهار هیجانی است (05/0 P< ). نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش حاضر، روان شناسان بالینی و روا ن پزشکان می توانند از درمان شناختی تحلیلی و راهبردهای درمانی آن برای بهبود ابرازگری و مهار هیجانی در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وسواسی- جبری استفاده کنند.