فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: اضطراب اجتماعی در دانشجویان با نقص در ابرازگری هیجانی و روابط بین فردی همراه است و مداخلات روان درمانی نقش مهمی در بهبود این کارکردها دارند. طرحواره درمانی، درمان فراشناختی و درمان بین فردی از مسیرهای شناختی، هیجانی و ارتباطی متفاوت می توانند بر ابراز هیجان اثرگذار باشند، اما اغلب به صورت جداگانه بررسی شده اند. ازاین رو، خلأ پژوهشی در زمینه مقایسه اثربخشی این سه رویکرد بر ابرازگری هیجانی دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی وجود دارد که پژوهش حاضر به آن می پردازد. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی، فراشناخت و درمان بین فردی بر ابرازگری هیجانی مثبت در دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی مرکز آموزش عالی کاشمر انجام شد. روش : روش پژوهش نیمه آزمایشی با پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانشجویان مبتلا به اضطراب اجتماعی در مرکز آموزش عالی کاشمر در سال تحصیلی 03-1402 بودند. از بین دانشجویانی که درگیر علائم اضطراب اجتماعی بودند و در پرسشنامه اضطراب اجتماعی (جرابک، 1996) نمره بالاتر از نمره برش (6) به دست آورند، تعداد 60 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و در چهار گروه به صورت تصادفی جایگزین شدند؛ ابتدا هر چهار گروه به پرسشنامه ابرازگری هیجانی (کینگ و امونز،1990) پاسخ دادند. گروه های آزمایش اول تحت 8 جلسه طرحواره درمانی (غلامرضایی و طهرانچی، 1395)، گروه آزمایش دوم تحت 8 جلسه درمان بین فردی (اوشی و همکاران، 2015) و گروه سوم تحت 8 جلسه فراشناختی (ولز، 2009) قرار گرفتند و گروه گواه مداخله ای دریافت نکرد. اطلاعات گردآوری شده با نرم افزار spss-24 و تحلیل کواریانس تک متغیره و آزمون های پس مقایسه ای تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد هر سه شیوه درمانی بر کاهش ابرازگری هیجان تأثیر معناداری دارد(05/0 P< ). همچنین آزمون تعقیبی بنفرونی نشان داد که تفاوت سه روش طرحواره درمانی، درمان فراشناخت و درمان بین فردی در میزان اثر بخشی ها در درمان ابرازگری هیجانی معنی دار نیست (05/0< P ). نتیجه گیری: یافته های پژوهش حاضر نشان داد که هر سه رویکرد طرحواره درمانی، درمان فراشناختی و درمان بین فردی می توانند به عنوان مداخلات مؤثر و قابل استفاده در مراکز مشاوره دانشجویی برای بهبود ابرازگری هیجانی دانشجویان دارای علائم اضطراب اجتماعی به کار گرفته شوند. عدم تفاوت معنادار در میزان اثربخشی این درمان ها بیانگر آن است که متخصصان می توانند با توجه به شرایط فردی، امکانات اجرایی و ترجیحات مراجع، هر یک از این رویکردها را به صورت انعطاف پذیر انتخاب و اجرا کنند. این نتایج می تواند مبنایی عملی برای طراحی برنامه های مداخله ای و پیشگیرانه در محیط های دانشگاهی فراهم آورد.