فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: برنامه ی یادگیری تنفس، یک مداخله ذهن آگاهی مبتنی بر مدرسه است که در دو دهه ی اخیر برای ارتقای سلامت روان نوجوانان در محیط های آموزشی استفاده شده است. این برنامه از اصول ذهن آگاهی برای بهبود بهزیستی روان شناختی بهره می برد و در ایران، با توجه به فشارهای فرهنگی و اجتماعی مانند امتحانات رقابتی، نیاز به مداخلات جدید و متناسب با فرهنگ احساس می شود. هدف: این مطالعه ی پایلوت با هدف بررسی امکان سنجی، مقبولیت، ایمنی و اثربخشی اولیه ی برنامه ی یادگیری تنفس بر شفقت به خود، استرس ادراک شده و ذهن آگاهی در دختران نوجوان ایرانی انجام شد . روش: این مطالعه یک پژوهش نیمه تجربی بود که با طرح پیش آزمون و پس آزمون و بدون گروه کنترل انجام شد. جامعه ی آماری شامل تمامی دانش آموزان متوسطه ی دوم شهر اردبیل در بازه ی سنی 15 تا 19 و در سال تحصیلی 1403 بودند. 8 نفر با نمونه گیری غیرتصادفی داوطلباانه انتخاب شدند. ابزارها شامل مقیاس شفقت به خود (نف، 2003)، استرس ادراک شده (کوهن و همکاران، 1983) و ذهن آگاهی (براون و رایان، 2003) بودند . برای ارزیابی اثربخشی، از آزمون t وابسته در نرم افزار SPSS نسخۀ 26 استفاده شد. اندازه ی اثر با استفاده از d کوهن محاسبه شد. یافتهها: نرخ حضور 6/97%، نرخ تکمیل 5/87% و رضایت بالا، امکان پذیری و مقبولیت برنامه را تأیید کرد. هیچ رویداد نامطلوب مزمنی گزارش نشد. نتایج نشان دهنده بهبود معنادار شفقت به خود ( d کوهن: 12/1، p < 05/0)، کاهش معنادار در استرس ادراک شده ( d کوهن: 3/1، p < 05/0) و افزایش معنادار در ذهن آگاهی ( d کوهن: 1/2، p < 05/0) در پس آزمون نسبت به پیش آزمون بود. نتیجه گیری: برنامه ی یادگیری تنفس، ظرفیت بالایی به منزله ی یک مداخلۀ سازگار با فرهنگ برای ارتقای سلامت روان نوجوانان ایرانی دارد. با وجود محدودیت هایی مانند حجم نمونۀ کوچک و نبود گروه کنترل، نیاز است پژوهش های آینده با نمونه های بزرگ تر و پیگیری بلندمدت انجام شوند.