فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: توجه به عوامل شناختی، می تواند تناسب و تعادلی را در ویژگی های فردی ایجاد کرده و نتیجه این کار، افزایش کارایی نظام آموزشی و تضمین موفقیت تحصیلی دانش آموزان است. لذا شناسایی عوامل دخیل در حصول به یادگیری یکی از مقوله های مهم پژوهشی است. از این رو راهبردهای یادگیری و هوش که زمینه عادات پردازش اطلاعات دریافتی افراد می باشند، از عوامل مؤثر در یادگیری هستند. با این حال، در رابطه با اثربخشی راهبردهای یادگیری بر باورهای هوشی خلاء پژوهشی مشهود است. هدف: این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی بر باورهای هوشی دانش آموزان دورۀ دوم متوسطه با توجه به نقش جنسیت انجام شد. روش: پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از سری طرح های پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان دورۀ دوم متوسطۀ شهرستان مهاباد در سال تحصیلی 1402- 1401 بود. در مجموع، 80 نفر به عنوان نمونۀ پژوهش به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و به صورت کاملاً تصادفی در دو گروه آزمایش و دو گروه گواه (هر گروه 20 نفر) گمارده شدند. برای جمع آوری اطلاعات، از پرسشنامۀ باورهای هوشیِ ( بابایی، 1377) و پروتکل راهبردهای شناختی و فراشناختی (اقتباس از سیف، 1396) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از آمار توصیفی (میانگین و انحراف معیار)، استنباطی (تحلیل کوواریانس تک متغیره و چند متغیره) و نرم افزار SPSS 25 استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی در گروه، بر روی باورهای هوشی ذاتی و افزایشی تأثیر معنیداری داشته است ( 05/0 < P ) ولی براساس جنسیت، تفاوت میانگین نمرات باورهای هوشی ذاتی و افزایشی معنیدار نمی باشد (05/0 < P ). همچنین با تعامل عامل آزمایشی با جنسیت، اثر معنیداری روی مؤلفه های باورهای هوشی مشاهده نشد (05/0 < P ). نتیجه گیری: با توجه به یافته های به دست آمده، این نتیجه حاصل می شود که راهبردهای شناختی و فراشناختی توانسته تفاوت معنی داری در میانگین مؤلفه های باورهای هوشی در پیش آزمون و پس آزمون دو گروه آزمایشی و گواه ایجاد کند. لذا جهت ارتقای توانایی های شناختی لازم است آموزش راهبردهای یادگیری در برنامه آموزشی دانش آموزان مورد توجه قرار گیرد.