اختلال شخصیت در والدین و بی اشتهایی عصبی در فرزندان: یک الگوی سریالی از ساز و کار انتقال بین نسلی

doi
10.61186/jps.25.158.4
چکیده

زمینه: بی اشتهایی عصبی بالاترین نرخ شیوع را در دختران نوجوان و بیشترین میزان مرگ و میر را در بین اختلالات روانی دارد که نقش زمینه های تحولی از جمله اختلال شخصیت والدین در بروز آن برجسته است. هرچند پژوهش ها به نقش اختلال شخصیت والدین در بروز این اختلال در نوجوانان دختر اشاره کردهاند، اما در مورد میانجی های این ارتباط هنوز خلاءهای پژوهشی بسیاری وجود دارد و تا کنون کم تر به نقش کمال گرایی و اختلال در تصویر بدنی پرداخته شده است. هدف: این پژوهش با هدف بررسی ارتباط یک الگوی سریالی از اختلال شخصیت در والدین با بی اشتهایی عصبی در نوجوانان دختر با میانجی گری کمال گرایی و اختلال در تصویر بدنی انجام شد. روش: روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی از نوع همبستگی که با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه ی آماری این پژوهش را کلیه دختران مقطع متوسطهی شهرستان زاهدان در سال تحصیلی 1404-1403 تشکیل دادند. نمونه این پژوهش 340 نفر از دانشآموزان دختر شهر زاهدان بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمعآوری دادههای پژوهش از مقیاس اختلال خوردن (استیک و همکاران، 2000)، پرسشنامه سبک و اختلال شخصیت (کوهل و کازن، 2009)، پرسشنامه کمال گرایی چند بعدی فراست (فراست و همکاران، 2009) و پرسشنامه شکل بدن (ولچ و همکاران، 2012) استفاده شد. دادههای پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS. 7 و AMOS.24 با روش های ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری مورد تحلیل قرارر گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از مدلیابی معادلات ساختاری حاکی از برازش مطلوب با دادهها بود. اختلال شخصیت والدین هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیرمستقیم از طریق کمالگرایی در مرتبه اول و اختلال در تصویر بدنی در مرتبه دوم بر بی اشتهایی عصبی دختران نوجوان اثر دارد (05/0 P≤ ) . همچنین کمالگرایی به صورت مستقیم و غیرمستقیم از طریق اختلال در تصویر بدنی بر بی اشتهایی عصبی دختران نوجوان اثر دارد (05/0 P≤ ). نتیجه گیری: نتایج مطالعاتی از این دست می توانند با روشن سازی نقش اختلال شخصیت والدین در بروز اختلالات روانشناختی در فرزندان به پژوهشگران و درمانگران در جهت طراحی بسته های آموزشی و درمانی بروند که به جای تمرکز بر بیمار بر کل سیستم خانواده متمرکز باشد، کمک کننده باشد.