الگوی روابط ساختاری اعتیاد به فضای مجازی با آشفتگی روان شناختی: بررسی نقش میانجی خودکارآمدی هیجانی
نویسندگان
1
2 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
3
doi
10.61186/jps.24.155.19چکیده
زمینه: گسترش استفاده از فضای مجازی و پیامدهای منفی ناشی از آن به چالشی روان شناختی و اجتماعی تبدیل شده است. اعتیاد به اینترنت به عنوان متغیر ملاک می تواند با آشفتگی روان شناختی مرتبط باشد، در حالی که خودکارآمدی هیجانی به عنوان متغیر میانجی می تواند این روابط را تعدیل کرده و از شدت تأثیرات منفی بکاهد. با این حال، خلأ پژوهشی در بررسی نقش خودکارآمدی هیجانی در این روابط، به ویژه در بافت فرهنگی و اجتماعی ایران، و کمبود مطالعات بومی در این زمینه مشهود است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی الگوی روابط ساختاری اعتیاد به فضای مجازی با آشفتگی روان شناختی ، با تأکید بر نقش میانجی خودکارآمدی هیجانی، انجام شد. روش: این مطالعه از نظر هدف بنیادی، و از نظر روش اجرا توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه محقق اردبیلی در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ بود که با روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای و بر اساس تعداد پارامتر های مدل فرضی ، ۳۰۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده شامل مقیاس اعتیاد به اینترنت( یانگ، 1998)، مقیاس خودکارآمدی هیجانی(بورلی و همکاران،1997)، مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس ( لاویبوند و لاویبوند (1995) ،بودند. روش های تحلیل معادلات ساختاری با استفاده از دو نرم افزار 24- SPSS و Amos – 26 بود. یافتهها: تحلیل داده ها با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که آشفتگی روان شناختی (53/42 ,β= 69/17 T = , 001/0 p< ) اثر مستقیم و مثبت معناداری بر اعتیاد به اینترنت دارند. همچنین، خودکارآمدی هیجانی اثر مستقیم منفی بر اعتیاد به اینترنت نشان داد (12/3- ,β= 89/2 - T= , 000/0= p ) و به طور نسبی نقش میانجی در روابط بین آشفتگی روان شناختی با اعتیاد به اینترنت ایفا کرد. شاخص های برازش مدل (96/0 ,GFI= 075/0 RMSEA= ) بیانگر برازش مطلوب الگو بودند. نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت توجه به متغیرهای هیجانی و شناختی در پیشگیری و کاهش اعتیاد به فضای مجازی در دانشجویان تأکید دارد و پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و مداخلات مشاوره ای با محوریت تقویت خودکارآمدی هیجانی طراحی و اجرا شوند .