ممنوعیت استفاده از سلاحهای شیمیایی در قامت قاعده آمره بینالمللی در پرتو گزارشهای کمیسیون حقوق بینالملل درباره قاعده آمره
نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری حقوق بین الملل عمومی ، دانشکده حقوق الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران ایران
2 استادیار گروه حقوق عمومی و بین المللی دانشکده حقوق و الهیات و علوم سیاسی واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران ایران
doi
10.22034/jlr.2019.179335.1355چکیده
حقوق بینالملل برخی قواعد از جمله منع شکنجه و نسلکشی را به عنوان قاعده آمره بینالمللی شناسایی کرده و هر توافق معارض با آن را باطل و بیاثر شمرده و هر فعل مغایر با این قواعد را جنایت قلمداد کرده است. با این حال، حقوق بینالملل کماکان مبتنی بر منافع و اراده دولتهاست. از این رو،جامعه بینالمللی نهتنها از تعیین مصادیق بلکه که از تعریف بیابهام و دقیق قواعد آمره نیز باز مانده است. مسلم است که هنوز یک سلسله اوامر و نواهی بینالمللی وجود دارند که گرچه به عنوان یک قاعده آمره بینالمللی اعلام نشدهاند ولی اوصاف و ویژگیهای قاعده آمره بینالمللی را دارند و با معیارهای آن نیز منطبق هستند که یکی از آنها ممنوعیت استفاده از سلاحهای شیمیایی است. وجه مشترک قاعده منع استفاده از سلاحهای شیمیایی با قواعدی از قبیل منع شکنجه در این است که تمامی آنها اعمال شنیعی را منع کردهاند که وجدان انسانی تحمل رخ دادن آنها را ندارد. بر این اساس، مقاله حاضر به دنبال پاسخ به این پرسش است که آیا میتوان مدعی اعتلای قاعده منع استفاده از سلاحهای شیمیایی به مرتبه قاعده آمره شد؟در حال حاضر گرچه قاعده منع استفاده از سلاحهای شیمیایی به صراحت به عنوان قاعده آمره شناسایی نشده است ولی منطبق بر معیارها و همچنین و ویژگیها قاعده آمره بینالمللی به نحو مندرج در کمسیون حقوق بینالملل درسال ۲۰۱۷ است.