کمیسیون اصل نود یا سازمان بازرسی کل کشور؟ مقایسه با نهاد آمبودزمان (با تأکید بر آمبودزمان پارلمانی انگلستان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق عمومی ، واحد بویین زهرا، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 دانشجوی دکتری گروه حقوق عمومی ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول)

doi
10.22034/jlr.2020.185066.1646
چکیده

نهاد آمبودزمان در نظام‌های مدرن حقوقی واجد خصلتی غیرقضایی است که به عنوان یکی از ابزارهای نوین نظارتی بر فعالیت حکومت شناخته شده و کارکرد اصلیِ خویش را معطوف به دفاع از حقوق افراد کرده است. برخی از ویژگی‌های حاکم بر این نهادها که در اکثر نظام‌های حقوقی مشترکند، در قیاس با کمیسیون اصل نود و سازمان بازرسی کل کشور قابل تأمل‌ به نظر می‌رسند. مسائلی از قبیل حیطۀ صلاحیتیِ گسترده در نظارت بر سازمان‌ها و مقام‌های عمومی، گزارش‌دهی، اطلاع‌رسانی، فرآیند غیرقضایی و استقلال از حیث کارکردی، شخصی، تشکیلاتی، سازمانی و بودجه‌ای، بخشی از این ویژگی‌های حداقلی‌اند که مقالۀ حاضر با رویکردی تطبیقی نشان می‌دهد کمیسیون اصل نود با عنایت به تمام جوانب فوق در قیاس با سازمان بازرسی، وجوه اشتراک بیشتری با نهادهای آمبودزمان مدرن دارد. نتایج حاصل از این تحقیق می‌تواند به رفع کاستی‌ها در سازمان بازرسی، ارتقای ویژگی‌ها در کمیسیون اصل نود و رفع صلاحیت‌های موازی کمک کند