مقایسۀ اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی و مدیریت انگیزش بر اضطراب امتحان دانش آموزان دورۀ دوم متوسطه
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی کرمان
2 دانشگاه علوم پزشکی قزوین
3 انستیتو پاستور ایران
4 دانشگاه علوم پزشکی تهران
doi
10.61186/jps.24.151.20چکیده
زمینه: اضطراب امتحان، یکی از مهم ترین عوامل روان شناختی است که مانع موفقیت تحصیلی دانش آموزان می شود. مرور پژوهش های پیشین نشان می دهد که اضطراب امتحان، تحت تأثیر کارکردهای اجرایی و انگیزش قرار دارد. با این حال، تا کنون پژوهشی به مقایسۀ اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی و مدیریت انگیزش بر اضطراب امتحان دانش آموزان نپرداخته است و در این زمینه شکاف پژوهشی وجود دارد. هدف: هدف از انجام این پژوهش، مقایسۀ اثربخشی آموزش کارکردهای اجرایی و مدیریت انگیزش بر اضطراب امتحان دانش آموزان دورۀ دوم متوسطه بود. روش: روش این پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با دو گروه آزمایش و یک گروه گواه بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان پسر دورۀ دوم متوسطه شهرستان مراغه (به تعداد 4790 نفر) در سال 1401 بود،که با استفاده از نمونه گیری تصادفی خوشه ای چند مرحله ای و نمونه گیری هدفمند، 60 نفر از آن ها انتخاب شده و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گواه (هر گروه 20 نفر) گمارش شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها در این پژوهش، پرسش نامه اضطراب امتحان (ابوالقاسمی و همکاران، 1375) بود. برای گروه آزمایش اول، آموزش کارکردهای اجرایی (ملتزر، 2010) در 8 جلسۀ 90 دقیقه ای و برای گروه آزمایش دوم، آموزش مدیریت انگیزش (تایلستون، 2003) در طی 8 جلسۀ 90 دقیقه ای اجرا شد. هم چنین، تحلیل داده های این پژوهش با استفاده از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری و با بهره گیری از نرم افزار SPSS-22 انجام شد. یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد، هر دو نوع آموزش کارکردهای اجرایی و مدیریت انگیزش بر کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان مؤثر بودند (۰0۱/0> P ). هم چنین نتایج حاکی از آن بود که درمیزان اثربخشی این دو نوع برنامۀ آموزشی تفاوت معناداری نبود. نتیجه گیری : با توجه به یافته های این پژوهش مبنی بر اثربخشی هر دو نوع آموزش کارکردهای اجرایی و مدیریت انگیزش، پیشنهاد می شود از هر دو روش آموزشی مذکور برای تدوین برنامۀ مداخلات آموزشی- درمانی جهت کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان، استفاده شود.