پیش بینی استرس والدگری بر اساس حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایز یافتگی خود در خانواده دارای کودکان با ناتوانی رشدی

doi
10.61186/jps.24.149.2
چکیده

زمینه: خانواده های کودکان با ناتوانی های رشدی، استرس والدگری بالایی را تجربه می کنند که بر سلامت روان والدین و تعاملات خانوادگی اثر منفی دارد. حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایزیافتگی خود، عوامل مهمی در کاهش این استرس هستند. با این حال، پژوهش های محدودی به بررسی همزمان نقش پیش بیننده این دو متغیر بر استرس والدگری در این جمعیت پرداخته اند که نشان دهنده یک خلأ پژوهشی است. هدف: پژوهش حاضر باهدف پیش بینی استرس والدگری بر اساس حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایز یافتگی خود در خانواده دارای کودکان با ناتوانی رشدی انجام شد. روش: پژوهش حاضر با توجه به هدف و از لحاظ روش یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش شامل، 450 مادر دارای کودکان اتیسم در حال تحصیل در مدارس اتیسم شهر تهران بود. در این پژوهش 250 مادر دارای کودک اتیسم به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند و بااستفاده از پرسشنامه حمایت اجتماعی ادراک شده چندبعدی (زیمت و همکاران، 1988)،پرسشنامه تمایز یافتگی خود (اسکورن و فرایدلندر، 1998) و شاخص استرس والدگری (اّبیدین، 1995) مورد ارزیابی قرارگرفتند. داده ها از طریق روش های آماری ضریب همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه با استفاده از نرم افزار spss24 تحلیل شدند. یافتهها: نتایج نشان داد که مدل رگرسیون از لحاظ آماری معنادار بوده (001/0> P ، 162/74=(247،2) F ) و 37.5% از واریانس استرس والدگری توسط این دو متغیر تبیین می شود (375/0= R² ). بررسی ضرایب رگرسیون نشان داد که هر دو متغیر حمایت اجتماعی ادراک شده (001/0 > P ، 225/0-= β ) و تمایزیافتگی خود (001/0 > P ، 144/0= β ) به طور معناداری استرس والدگری را پیش بینی می کنند. همچنین، قدرت پیش بینی کنندگی حمایت اجتماعی ادراک شده نسبت به تمایزیافتگی خود بیشتر بود، به این معنا که سطوح بالاتر حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایزیافتگی خود با سطوح پایین تر استرس والدگری مرتبط است . نتیجه گیری: این پژوهش نشان می دهد که حمایت اجتماعی ادراک شده و تمایزیافتگی خود، پیش بینی کننده های معنادار استرس والدگری در خانواده های دارای کودکان با ناتوانی های رشدی هستند. این یافته ها بر لزوم طراحی مداخلات روان شناختی و حمایتی تأکید دارد که با تقویت این عوامل، به کاهش استرس و ارتقاء بهزیستی والدین در این جمعیت کمک کند.