فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: افراد دارای ناتوانی، به دلیل موانع مختلفی که با آن ها مواجه اند، ممکن است انگیزش کمتری برای مشارکت در فعالیت های اجتماعی داشته باشند. بررسی انگیزش اجتماعی در این افراد می تواند به شناسایی نیازها، توانمندی های آن ها و بهبود برنامه های حمایتی و مداخله ای منجر شود. علی رغم اهمیت انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی و لزوم داشتن ابزاری پایا برای سنجش آن، مقیاس استانداردی برای ارزیابی انگیزش اجتماعی افراد دارای ناتوانی در ایران یافت نشد. هدف: این پژوهش با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس انگیزش اجتماعی در افراد دارای ناتوانی در شهر یزد انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر توصیفی، از نوع همبستگی بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل تمامی افراد 18 تا 40 سال دارای ناتوانی جسمی- حرکتی، روانی و ذهنی در شهر یزد به تعداد 1540 نفر در سال 1403 بود. حجم نمونۀ پژوهش با روش نمونه گیری تصادفی ساده، 520 نفر در نظر گرفته شد. ابزارهای جمع آوری اطلاعات شامل مقیاس های انگیزش اجتماعی (فیلیپس و همکاران، 2021)، مسئولیت پذیری اجتماعی (گاف، 1987)، کفایت اجتماعی(فلنر، 1990 ) و احساس تنهایی (دهشیری و همکاران، 1387) بود. تحلیل داده ها نیز با روش تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و ضریب آلفای کرونباخ و با استفاده از نرم افزارهای SPSS 25 و AMOS 24 انجام شد. یافتهها: نتایج نشان داد که انگیزش اجتماعی با مسئولیت پذیری و کفایت اجتماعی رابطه مثبت و معنا دار (001/0 (P< و با احساس تنهایی رابطۀ معکوس و معنا دار (001/0 (P< دارد. در بررسی پایایی مقیاس انگیزش اجتماعی، آلفای کرونباخ برای همه خرده مقیاس ها از 77/0 بالاتر بود. نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که مقیاس مذکور از اعتبار سازۀ همگرا و واگرا برخوردار است. هم چنین تحلیل عاملی تأییدی نیز ساختار 5 عاملی مقیاس انگیزش اجتماعی را تأیید کرد و نشان داد که مدل در نمونه افراد ناتوان ایرانی از برازش مناسب برخودار است. نتیجه گیری: با توجه به تأیید پایایی و روایی مقیاس انگیزش اجتماعی در نمونه های دارای ناتوانی در ایران، روان شناسان می توانند از آن در جهت ارزیابی میزان انگیزش اجتماعی افراد دارای ناتوانی استفاده کنند. این ابزار می تواند در توسعه و بهبود برنامه های حمایتی و مداخله ای که هدف آن ها ارتقای کیفیت زندگی و افزایش مشارکت اجتماعی افراد ناتوان است، بسیار کمک کننده باشد.