فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: افت تحصیلی در مدارس ابتدایی یکی از چالش های جدی نظام آموزشی است که می تواند پیامدهای بلندمدتی بر روند تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان داشته باشد. بررسی عوامل روانشناختی مؤثر بر این افت، به ویژه در درس های اجتماعی که درک مفاهیم اجتماعی و فرهنگی را تقویت می کند، از اهمیت بالایی برخوردار است. با این حال، پژوهش های موجود به نقش واسطه ای انگیزش تحصیلی در این فرایند توجه کافی نکرده اند . هدف: هدف این پژوهش بررسی تأثیر عوامل روان شناختی موثر در محیط اجتماعی بر افت تحصیلی دانش آموزان در درس مطالعات اجتماعی با نقش میانجی انگیزش تحصیلی در مدارس ابتدایی شهر بابل بود. روش: روش پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی-همبستگی با رویکرد تحلیل مسیر است. جامعه آماری شامل ۶۱۹۰ دانش آموز پنجم ابتدایی شهرستان بابل در کشور عراق بود و با استفاده از فرمول کوکران، تعداد ۲۳۷ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی انتخاب شدند. ابزارهای جمعآوری اطلاعات در این پژوهش شامل پرسشنامه عوامل اجتماعی مؤثر بر افت تحصیلی (داوری نیا، ۱۳۹۷)، انگیزش تحصیلی (هارتر، ۱۹۸۱) و افت تحصیلی (کیسان و همکاران، ۲۰۰۴) بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر در نرم افزارهای SPSS23 و Lisrel8.8 انجام شد. یافته ها : نتایج نشان داد که پایگاه اقتصادی اجتماعی خانواده و انتظارات والدین نسبت به آینده تحصیلی تأثیر منفی و معناداری بر افت تحصیلی دارند (05/0> P )، در حالی که اختلافات خانوادگی تأثیر مثبت و معناداری بر افت تحصیلی دارد (05/0> P ). همچنین، نقش میانجی انگیزش تحصیلی در ارتباط بین عوامل اجتماعی و افت تحصیلی نیز معنادار بود (05/0> P ). نتیجه گیری: از جنبه های کاربردی مهم این پژوهش، شناسایی نقش انگیزش تحصیلی به عنوان یک میانجی کلیدی در کاهش افت تحصیلی است که می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی و مداخلات روانشناختی با هدف تقویت انگیزه و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان باشد. این نتایج می توانند به معلمان، مشاوران و سیاست گذاران کمک کنند تا با توجه به شرایط روانشناختی و محیطی، برنامه هایی مؤثرتر برای حمایت از دانش آموزان در معرض افت تحصیلی طراحی و اجرا کنند .