بررسی نقش میانجی گر تاب آوری در رابطۀ بین طرحواره های ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی در افراد دارای اضطراب و افسردگی
نویسندگان
1
2 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
3 دانشگاه علوم پزشکی تبریز
doi
10.52547/JPS.23.136.267چکیده
زمینه: مطالعات متعددی بر رابطۀ بین طرحواره های ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی با آسیب های روانی مانند اضطراب و افسردگی تأکید کرده اند. از طرف دیگر، تاب آوری به عنوان عامل میانجی بین سلامتروانی و بسیاری از متغیرهای دیگر معرفی شده است. تاکنون پژوهش خاصی به بررسی نقش میانجی گر تاب آوری در رابطه بین طرحواره های ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی در افراد مبتلا به اضطراب و افسردگی نپرداخته است. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش میانجی گر تاب آوری در رابطۀ بین طرحواره های ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی در افراد دارای افسردگی و اضطراب انجام شد. روش: پژوهش حاضر به صورت مقطعی و تحلیل آن به روش همبستگی و از نوع مدل یابی معادلات ساختاری ( SEM ) به طور خاص معادلات رگرسیونی انجام شد. جامعۀ آماری این پژوهش شامل تمامی افراد مراجعهکننده به کلینیکهای مشاوره و خدمات روانشناختی شهرهای ساری و بابل در تابستان و پاییز 1401 بود. برای تعیین حجم نمونه، با توجه به تعداد متغیرهای مشاهده شده و تخصیص ضریب 15 برای هر متغیر مشاهده شده، 600 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد، که این تعداد به شیوه نمونه گیری هدفمند، به عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های طرحواره های ناسازگار اولیه (یانگ، 1998)، تاب آوری (کانور- دیویدسون، 2003) و اضطراب وجودی (گود و گود، 1974) استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزارهای SPSS-22 و Amos-23 استفاده شد. یافته ها: یافته های پژوهش حاضر نشان داد یافته های پژوهش حاضر نشان داد مدل پیشنهادی از برازش خوبی برخوردار است. همچنین یافته ها نشان داد که بین طرحواره ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی رابطۀ مستقیم وجود دارد. هم چنین یک رابطۀ غیرمستقیم بین طرحواره ناسازگار اولیه و اضطراب وجودی با میانجی گری تاب آوری وجود دارد (01/0 ≥ P ). نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده که نقش میانجی گرانه متغیر تاب آوری در پژوهش حاضر مورد تأیید قرار گرفت و با توجه به تنش های زیادی که افراد دارای اضطراب و افسردگی با آن مواجه اند، پیشنهاد می شود روانشناسان و مشاوران حوزۀ بالینی و سلامت، این قابلیت را برای مقابله با اضطراب و افسردگی در مراجعان تقویت کنند.