فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه: سازگاری تحصیلی فرآیندی است که در آن دانش آموزان با ساختار مدرسه، کلاس و تحصیل انطباق مییابد و داشتن یک فضای روانی- اجتماعی ایمن در مدرسه میتواند زمینه ساز رشد روانی- اجتماعی دانش آموزان شود. رشد روانی-اجتماعی بخشی از جریان اجتماعی شدن فرد است که تحت تاثیر عوامل تحصیلی و در یک فضای مطلوب شکل می گیرد. هدف: هدف از پژوهش حاضر نقش ساختار تحصیلی بر رشد، سازگاری و مهارتهای روانی- اجتماعی دانش آموزان با نقش میانجی فضای روانی-اجتماعی در درس مطالعات اجتماعی بود. روش: پژوهش حاضر، توصیفی از نوع همبستگی است که با استفاده از روش تحلیل مسیر انجام شد. جامعه آماری این پژوهش را کلیۀ دانش آموزان مقطع راهنمایی شهر کربلاء در سال تحصیلی 403-1402 تشکیل دادند. نمونه پژوهش 298 نفر از دانش آموزان مقطع سوم راهنمایی شهر کربلاء بود که به روش نمونهگیری خوشهای تصادفی انتخاب شدند و به پرسشنامههای عوامل تحصیلی، پرسشنامه فضای روانی-اجتماعی ( فرایزر و همکاران، 1995) مهارت روانی-اجتماعی (گرشام و الیوت، 1990)، سازگاری روانی-اجتماعی ( سینها و سینگ، 1993) و رشد روانی-اجتماعی ( وایتزمن ،1990) پاسخ دادند. تجزیه و تحلیل داده با استفاده از تحلیل ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS.26 و تحلیل مسیر با استفاده از نرم افزار Lisrel.8 صورت گرفت. یافته ها: نتایج ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که ساختار تحصیلی و فضای روانی- اجتماعی با مهارت روانی- اجتماعی، سازگاری روانی-اجتماعی و رشد روانی-اجتماعی رابطه مثبت و معنی داری دارند (05/0 > P ). نتایج تحلیل مسیر نشان داد که فضای روانی-اجتماعی در رابطه بین ساختار تحصیلی و مهارت روانی- اجتماعی، سازگاری روانی- اجتماعی و رشد روانی- اجتماعی دانش آموزان نقش میانجی دارد. نتیجه گیری: فضای روانی- اجتماعی مدارس تحت تاثیر ساختار تحصیلی است. در این فضا روابط بین فردی سالم بین اعضای مدرسه و دانش آموزان شکل میگیرد و داشتن ساختار تحصیلی منظم میتواند بر سازگاری، رشد و بهبود مهارتهای روانی اجتماعی دانش آموزان تأثیرگذار باشد. بنابراین پیشنهاد میشود در جهت بهبود و رشد مهارتهای روانی- اجتماعی به فضای روانی- اجتماعی و ساختار کلاسی و تحصیلی دانش آموزان توجه شود.