ارزیابی اثر حاشیهای طرح هندسی جادۀ جنگلی در تیپهای مختلف بر تنوع گونهای گیاهان اکوسیستم مجاور (بررسی موردی: سری یکم جنگل دکتر بهرامنیا، گرگان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
2 دانشیار، گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
4 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
5 دانشیار، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.
doi
چکیده
هدف این پژوهش ارزیابی مقدار تأثیر هرکدام از طرحهای مختلف هندسی جادۀ جنگلی بر روی تنوع زیستی و ترکیب تودههای گیاهان در دو سمت آن بود. برای این منظور از مقایسۀ شاخصهای تنوع زیستی شانون، غنای گونهای منهینیک و یکنواختی اسمیت- ویلسون برای بررسی وضعیت تنوع گونههای تودههای جانبی و از آنالیزهای تطبیقی قوسگیریشده (DCA) و تطبیقی متعارفی (CCA) بهمنظور بررسی تأثیر متغیرهای محیطی در وضعیت استقرار گونههای گیاهی در فواصل مختلف از جاده با توجه به طرح هندسی آن استفاده شد. نتایج مقایسۀ شاخصهای تنوع نشان داد که مقدار شاخص تنوع شانون و غنای گونهای منهینیک در دو سمت جاده از حالت مستقیم به سمت درون پیچ افزاینده بود؛ اما شاخص یکنواختی اسمیت- ویلسون روند عکسی را نشان میداد. نتایج آنالیز تطبیقی قوسگیریشده و تطبیقی متعارفی نشان داد که پراکنش گونههای نورپسند با افزایش متغیرهای شدت نور و درجه حرارت در حاشیۀ جاده همبستگی مثبتی داشت. همچنین اثر جاده بر روی این گونهها تا عمق 10 متری از لبۀ آن بود. گونههای سایهپسند در عمق بیشتری از جنگل نسبت به جاده مستقر شده بودند.
